Proje İmam Hatip Lisesi Son Sınıf Öğrencilerinin Üniversite Yönelimleri: Elazığ İli Örneği

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Proje İmam Hatip Lisesi son sınıfta eğitim gören öğrencilerin üniversite yönelimlerini tespit etmektir. Çalışma nicel araştırma modelinden tarama yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini 2024-2025 eğitim öğretim yılında Elâzığ ilinde bulunan üç Proje İmam Hatip Lisesinde öğrenim gören son sınıf öğrencilerinden gönüllü olarak katılan 182 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada veriler anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 veri çözümleme paket programı kullanılarak, cevaplar frekans (f) ve yüzde (%) olarak analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre araştırmaya katılan öğrencilerin %72,0’ının üniversiteye hazırlandığı, %25,3’ünün kısmen hazırlandığı belirlenmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilerin %89,6’sının mezuniyetlerinden sonra ilk öncelik olarak üniversiteye devam etmeyi düşündüğü, %4,4’ünün İmam-Hatip veya Kur’an Kursu öğreticiliği yapmayı planladığı, %3,8’inin de farklı bir işte çalışmak istediği tespit edilmiştir. Katılımcıların %21,67’si Tıp, %18,33’ü Mühendislik ve %13,33’ü Hukuk fakültelerini üniversite tercihlerinde ilk sıraya yazacaklarını belirtirken, İlahiyat fakültesini ilk sıraya yazanların oranı yalnızca %4,44 olarak görülmüştür. Buna karşın, İlahiyat fakültesini ilk beş tercihinden birinde yer vermeyi düşünenlerin oranı %56,7 olarak kaydedilmiştir. Öğrencilerin %60,4’ü en çok tercih etmek istedikleri bölümler için yeterli puanı alabileceklerini ifade ederken, %23,6’sının ise bu puanı bir sonraki yıl alabilecekleri görülmüştür. Öğrencilerin %69,6sının istedikleri bölümü ilk yıl kazanamama durumunda bir sonraki yıl sınava hazırlanıp tekrar sınava girmeyi düşündüğü tespit edilmiştir. Katılımcılar, sınavdan aldıkları puanların, ilgi ve yetenekleri ile üniversite sonrası iş olanaklarının tercih edecekleri bölümü seçmelerine etki edeceğini düşünürken, proje imam hatip lisesi mezunu olmalarının tercihlerini etkilemediği görülmüştür. Öğrencilerin sınav sistemini, sınava yeterince hazırlanmamalarını, yeterince rehberlik hizmeti alamamaları ve imam hatip lisesindeki eğitimin yetersiz olmasını istedikleri bölüme girmelerinde engelleyici faktör olarak ön plana çıkarttıkları tespit edilmiştir. Öğrencilerin imam hatip lisesinde okumalarını istedikleri bölüme girmelerinde bir engel olarak görmedikleri anlaşılmıştır.

This study aims to identify the university orientations of final-year students enrolled in Project Imam Hatip High Schools. Employing a quantitative research design based on the survey method, the study draws on data collected from 182 volunteer twelfth-grade students attending three Project Imam Hatip High Schools in Elazığ during the 2024–2025 academic year. Data were collected by means of a questionnaire form. Using the SPSS 22.0 data analysis package, responses were analyzed as frequencies (f) and percentages (%) According to the findings, 72.0% of the students were preparing for university, while 25.3% were partially preparing. After graduation, 89.6% stated that their first priority was to continue to university; 4.4% planned to serve as Imam-Hatip or Qur’an Course instructors; and 3.8% intended to work in another job. Regarding first-choice preferences in university applications, 21.67% selected Medicine, 18.33% Engineering, and 13.33% Law, whereas only 4.44% prioritized Theology. However, 56.7% reported that they would include the Faculty of Theology among their top five preferences. In terms of perceived achievement, 60.4% of students believed they could obtain the necessary score for the departments they most wished to choose, while 23.6% thought they could reach that score in the following year. If they did not gain admission to their desired department in the first year, 69.6% indicated that they would prepare and sit for the exam again the next year. Participants considered their exam performance, personal interests and abilities, and employment opportunities after university as influential in choosing a department. Being graduates of a Project Imam Hatip High School was not seen as affecting their preferences. Students highlighted the exam system, insufficient preparation, inadequate guidance services, and the inadequacy of education in Imam Hatip High Schools as prominent obstacles to entering their preferred departments. It was understood that they did not regard their educational background in Imam Hatip institutions as a direct barrier to entering the departments they desired.