Türkiye İşgücü Piyasalarında Etnik Bir Ayırımcılık Var Mıdır?

Abstract

Bu çalışma ile Türkiye’de işgücü piyasaları içinde kendini hissettiren, kimi zaman arttığına dair ciddi işaretler gösteren etnik ayırımcılığa dikkat çekmek ve olası nedenlerini anlamaya çalışmayı amaçlamaktadır. İnceleme kentlerde ve formel işgücü piyasalarında ayırıma uğradığı konusunda endişelerin bulunduğu alanlarda istihdam edilen ve işsiz kalan ve iş aramakta olan etnik kökeni farklı kişilerle yüzyüze görüşmeler temel alınarak yapılmıştır. Esasen bu çalışma Türkiye İşgücü piyasalarında etnik bir ayırımcılığın mevcudiyetine dayalı bir varsayımdan hareket etmekle birlikte, araştırma konusunun içeriğinin güçlükleri nedeni ile sadece Güneydoğu Anadolu’da ve bazı büyük batı illerinde yapılan derinlemesine görüşmelerin bulgularına dayanmaktadır. Bu görüşmeler işgücü piyasaları açısından etnik bir ayırımcılığı varlığına işaret etmekte olmasına rağmen, yaygınlığı, piyasa özellikleri ve mağdurları açısından önemli ölçülerde farklar göstermektedir. Etnik ayırımcılığın her türünün yasal açıdan suç unsuru taşıması genel olarak uygulayanlar açısından müphem sayılabilecek ve çelişkili ifadeleri beyan etmelerine yol açmaktadır. İşe alım esnasında işe yerleştirmede, işten çıkarmada veya işteki terfi esnasında etnik ayırımcılığa konu olabilecek bu gerekçelerden asla söz edilmemektedir. Çalışmaya ait görüşmeler Güneydoğu Anadolu ve Batı Anadolu bölgesinde toplam altı ilde gerçekleşmiştir. Bu çalışmaya temel olan veriler konu ile ilgili sivil toplum örgütleri, belediyeler, sendikalar ve ayırımın bizzat mağduru olan kişilerden sağlanmıştır. Sonuç olarak Türkiye’de İşgücü piyasası içinde etnik ayırımcılığın kimi izlerine rastlanmış olmasına rağmen, araştırma alanının sınırlılığı” etnik ayırımcılığın yaygınlığı konusunda kesin bir kanaat oluşturmamaktadır.