Öğretmenlerin kültürel zekâ düzeyleri ile çok kültürlü eğitime yönelik tutumları ve yeterlikleri arasındaki ilişki

Abstract

Bu çalışmada öğretmenlerin kültürel zekâ düzeyleri ile çokkültürlü eğitime yönelik tutumları ve yeterlikleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın evrenini, Siirt il merkezi, Eruh, Kurtalan, Tillo, Pervari, Şirvan ve Baykan ilçeleri ile bu ilçelere bağlı köylerde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı okulöncesi, ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde görev yapan toplam 4817 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise evrenden rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen çeşitli branşlardan 179'u kadın ve 141'i erkek olan toplam 320 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın verilerini toplamak için Kültürel Zekâ Ölçeği, Çok Kültürlü Eğitime Yönelik Tutum Ölçeği ve Çokkültürlü Farkındalık, Bilgi ve Beceri Formu kullanılmıştır. Araştırmanın verileri tanımlayıcı istatistikler, uygun fark analizleri, korelasyon ve regresyon analizleri ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin kültürel zekâ düzeylerinin orta-üst seviyede olduğu, özellikle motivasyon ve üstbilişsel boyutlarda daha yüksek ortalamalara sahip oldukları belirlenmiştir. Ayrıca, öğretmenlerin çokkültürlü eğitime karşı genel tutumlarının olumlu yönde olduğu görülmüştür. Çokkültürlü yeterlik boyutları incelendiğinde, farkındalık düzeylerinin bilgi ve beceri düzeylerinden daha yüksek olduğu; özellikle bilgi boyutunda görece düşük ortalamaların dikkat çektiği tespit edilmiştir. Araştırmanın temel bulgusu olarak, öğretmenlerin kültürel zekâ düzeyleri ile çokkültürlü eğitime yönelik tutumları ve çokkültürlü yeterlikleri arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca, öğretmenlerin kültürel zekâ düzeyleri ve çokkültürlü eğitime yönelik tutumlarının, çokkültürlü yeterlikleri (farkındalık, bilgi ve beceri) anlamlı şekilde yordadığı belirlenmiştir. Bu sonuçlar, kültürel zekâ ve tutumun çokkültürlü yeterlikler üzerindeki önemli belirleyici rolünü ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Kültürel Zekâ, Çokkültürlülük, Çokkültürlü Eğitim, Çokkültürlü Eğitime Yönelik Tutum, Çokkültürlü Yeterlik.In this study, the relationship between teachers' cultural intelligence levels and their attitudes and competencies toward multicultural education was examined. The population of the research consists of a total of 4,817 teachers working in preschool, primary, secondary, and high school levels affiliated with the Ministry of National Education in Siirt city center, its six districts (Eruh, Kurtalan, Tillo, Pervari, Şirvan, and Baykan), and the villages connected to these districts. The sample of the study comprises 320 teachers (179 female and 141 male), selected from this population through random sampling across various branches. Data were collected using the Cultural Intelligence Scale, the Attitude Scale toward Multicultural Education, and the Multicultural Awareness, Knowledge, and Skills Form. The data were analyzed through descriptive statistics, appropriate difference analyses, correlation, and regression analyses. The results revealed that teachers' cultural intelligence levels were at a medium–high level, with particularly higher averages in the motivational and metacognitive dimensions. Furthermore, teachers' overall attitudes toward multicultural education were found to be positive. When the dimensions of multicultural competencies were examined, it was determined that awareness levels were higher than knowledge and skill levels, while the knowledge dimension yielded relatively lower averages. As a key finding of the research, a significant and positive relationship was found between teachers' cultural intelligence levels and their attitudes and multicultural competencies. Moreover, it was determined that teachers' cultural intelligence levels and their attitudes toward multicultural education significantly predicted their multicultural competencies (awareness, knowledge, and skills). These results highlight the critical role of cultural intelligence and attitudes as significant predictors of multicultural competencies. Key Words: Cultural Intelligence, Multiculturalism, Multicultural Education, Attitudes Towards Multicultural Education, Multicultural Competence.