Abdülvâcid b. Mehmed ve Astronomi Faaliyetleri

Abstract

Abdülvâcid b. Mehmed Horasan’dan Anadolu’ya gelerek Kütahya dolaylarına yerleşmiştir. Mevlevilik tarikatına katılmak için Anadolu'ya geldiği ve Batı Anadolu taraflarına yerleştiği iddia edilmektedir. Ancak Germiyanoğulları emiri Umur b. Savcı tarafından inşa edilen Vacidiyye Medresesi’nde zamanla çalışmaya başlamıştır. Bu medresede hem müderris hem de mütevelli olarak görev yapmıştır. Onun edebi, akli ve nakli ilimler konusunda derin bir bilgiye sahip olduğu dile getirilmektedir. Yaşamanın sonuna kadar bu medresede çalıştığı ve burada astronomi ile ilgili eserler kaleme aldığı ifade edilmektedir. Kaleme aldığı eserlerin çoğu, kendi zamanından önce yazılan eserlerin şerhi şeklinde olmuştur. O astronomi konusunda da bazı şerhler yazmış ve bu eserlerin bir kısmı günümüze kadar ulaşmıştır. Abdülvâcid b. Mehmed'in astronomi ile ilgili çalışmalar yapması Vacidiyye Medresesi’nin bir rasathane olarak kullanıldığı iddialarını ortaya çıkarmıştır. Fakat yapılan etüt çalışmaları neticesinde bu medresenin bir rasathane olarak kullanılabilme ihtimaline ilişkin kesin bir sonuca ulaşılamamıştır. Bu makalede Abdülvâcid b. Mehmed'in hayatı, astronomiye ilişkin kaleme aldığı eserler ve Vacidiyye Medresesi’nin bir rasathane olup olmadığı konusu ele alınmıştır.

Abdülvâcid b. Mehmed came to Anatolia from Khorasan and settled around Kütahya. It is claimed that he came to Anatolia to join the Mevlevi order and settled in Western Anatolia. However, he started to work in the Vacidiyye Madrasah, which was built, by the Umur bin Savjı emir of Germiyanoğulları. He served as both a teacher and trustee in this madrasah. It is stated that he had a deep knowledge of literary, mental and religious sciences. Moreover; he worked in this madrasah, until the end of his life and wrote works on astronomy there. Most of the works he wrote were commentary on works written before his time. He also wrote some commentaries on astronomy, and some of these works have survived to the present day. Abdülvacid b. Mehmed's studies on astronomy revealed the claims that Vacidiyye Madrasa was used as an observatory. However, as a result of the studies carried out, no definitive conclusion could be reached regarding the possibility of using this madrasa as an observatory. In this article, Abdülvâcid b. Mehmed's life, his works on astronomy and whether Vacidiyye Madrasa being an observatory were discussed.