Banka çalışanlarının örgüt kültürü düzeyleri üzerine bir inceleme: Siirt örneği

Abstract

Bankacılık sektörü, yoğun rekabetin yaşandığı ve örgütsel verimliliğin önemli ölçüde insan kaynağına bağlı olduğu sektörlerden biridir. Bu kapsamda, çalışanların örgüt kültürüne ilişkin algılarının demografik özelliklere göre farklılık gösterebileceği göz önünde bulundurularak, bu araştırmada bankacılık sektöründe çalışanların örgüt kültürü düzeylerinin belirlenmesi ve bu düzeylerin çeşitli demografik değişkenler açısından farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Tez çalışmasında veri toplama aracı olarak Yörük Karakılıç (2019)'ın geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapıp Türkçeye uyarladığı 16 madde ve 4 alt boyuttan oluşan "Cameron ve Quinn Örgüt Kültürü Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına, Siirt merkez ve ilçelerde faaliyet gösteren kamu, özel ve katılım bankalarında görevli toplam 187 banka çalışanına yapılan anket uygulaması sonucu ulaşılmıştır. Katılımcıların cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim durumu, çalışılan banka türü ve işyerindeki çalışma süreleri değişkenlerine göre örgüt kültürü algılarındaki farklılıklar analiz edilmiştir. Genel olarak değerlendirildiğinde, çalışanların örgütlerinde "düzen, bağlılık, koordinasyon ve kurumsal bütünlüğe" ilişkin algılarının yüksek olduğu ifade edilebilir. Elde edilen bulgular, katılımcıların örgüt kültürü algılarında hiyerarşi kültürü ve klan kültürü boyutlarının ön plana çıktığını, buna karşılık adokrasi kültürü boyutuna ilişkin algıların diğer kültür boyutlarına göre daha düşük düzeyde olduğunu ortaya koymaktadır. Bunun yanı sıra özel ve katılım bankalarında yenilikçilik, girişimcilik ve rekabet odaklı kültür algısının daha güçlü olduğu, kamu bankalarında ise hiyerarşik yapı ve kurumsal düzen algısının daha baskın olduğu sonucuna varılmıştır.

The banking sector is one of the sectors characterized by intense competition, where organizational efficiency depends to a significant extent on human resources. In this context, considering that employees' perceptions of organizational culture may vary according to demographic characteristics, this study aims to determine the levels of organizational culture among employees in the banking sector and to examine whether these levels differ across various demographic variables. The "Cameron and Quinn Organizational Culture Scale," consisting of 16 items and 4 sub-dimensions—which Yörük Karakılıç (2019) validated, established its reliability, and adapted into Turkish—was used as the data collection tool in this thesis. The findings of the study were obtained from a survey administered to a total of 187 bank employees working at public, private, and participation banks operating in the city center and districts of Siirt. Differences in perceptions of organizational culture were analyzed according to the participants' variables of gender, marital status, age, educational background, type of bank employed at, and length of service at their workplace.Overall, it can be stated that employees' perceptions regarding "order, commitment, coordination, and organizational integrity" within their organizations are high. The findings reveal that the dimensions of hierarchy culture and clan culture are prominent in participants' perceptions of organizational culture, whereas perceptions related to the adocracy culture dimension are at a lower level compared to other cultural dimensions. Furthermore, it was concluded that perceptions of innovation, entrepreneurship, and competition-oriented culture are stronger in private and participatory banks, whereas perceptions of hierarchical structure and organizational order are more dominant in public banks.