Salisilik asit uygulamasının tuz stresi altındaki Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) Bitkisinde bitki gelişimine ilişkin bazı parametrelere etkisinin incelenmesi

Abstract

Bu çalışma, salisilik asit uygulamasının tuz stresi altında yetiştirilen ayçiçeği (Helianthus annuus L.) bitkisinde bazı bitki gelişim parametrelerine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, 2024 yılında Siirt Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Laboratuvarında saksı denemesi şeklinde kurulmuştur. Materyal olarak PL64LP130 ayçiçeği çeşidi kullanılmıştır. Bitkilere farklı salisilik asit dozları (0, 0,25 mM, 0,50 mM, 0,75 mM ve 1,0 mM) uygulanmış ve tuz stres seviyeleri (0 mM, 75 mM, 150 mM 225 mM ve 300 mM NaCl) oluşturulmuştur. Deneme, tesadüf bloklarında faktöriyel deneme desenine göre dört tekrarlamalı olarak düzenlenmiştir. Araştırmada bitki boyu, gövde kalınlığı, yaprak sayısı, kök uzunluğu, kök kalınlığı, yaş ve kuru bitki ağırlığı, klorofil oranı ve iyon analizi gibi gelişim parametreleri ölçülmüş ve elde edilen veriler istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, artan tuz stresi bitki gelişimini olumsuz yönde etkilemiş, ancak salisilik asit uygulamaları bu olumsuz etkileri önemli ölçüde azaltmıştır. Sonuç olarak, salisilik asit uygulamasının ayçiçeği bitkisinin tuz stresine toleransını artırmada etkili olabileceği belirlenmiştir. Bu bulgular, özellikle tuzlu topraklarda ayçiçeği yetiştiriciliği için salisilik asidin uygun dozlarda kullanımının verim kayıplarını azaltmada yardımcı olabileceğini göstermektedir. İlerleyen çalışmalarda farklı bitki çeşitleri ve stres koşulları altında da benzer uygulamaların test edilmesi önerilmektedir.

This study was carried out to determine the effects of salicylic acid application on some plant development parameters in sunflower (Helianthus annuus L.) grown under salt stress. The research was established as a pot experiment in Siirt University, Faculty of Agriculture, Field Crops Laboratory in 2024. PL64LP130 sunflower variety was used as material. Different salicylic acid doses (0, 0,25 mM, 0,50 mM, 0,75 mM and 1,0 mM) were applied to the plants and salt stress levels (0 mM, 75 mM, 150 mM 225 mM and 300 mM NaCl) were created. The experiment was arranged according to the factorial trial design in randomized blocks with four replications. In the research, developmental parameters such as plant height, stem thickness, leaf number, root length, root thickness, fresh and dry plant weight, chlorophyll ratio and ion analysis were measured and the obtained data were statistically analyzed. According to the results obtained, increased salt stress negatively affected plant development, but salicylic acid applications significantly reduced these negative effects. As a result, it was determined that salicylic acid application could be effective in increasing the tolerance of sunflower plants to salt stress. These findings show that the use of salicylic acid in appropriate doses, especially for sunflower cultivation in saline soils, can help reduce yield losses. It is recommended that similar applications be tested under different plant varieties and stress conditions in future studies.