TÜRK DİLİNİN BALKAN SLAVLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Abstract

Bu çalışma Kanada Slavistler Derneği Dergisinin 1962 yılında yayımlamış oldukları “Türk Dilinin Balkan Slavları Üzerindeki Etkisi” adlı çalışmanın Türkçe tercümesidir. Miklosiç, Türk ve Slavlar arasında bulunan dil bağlantılarına dair farkındalığı ile Slav dilleri üzerindeki Türkçe unsurların etkisini incelemiş ve bu etkinin üç tarihsel dönemde gelişerek oluştuğunu belirtmiştir. İlk dönem, Slavların yurtlarından ayrılıp yayılmaya başladıkları zaman öncesini kapsayan dönemdir. Bu dönemde bazı Türk topluluklarının Slav topraklarını işgal etmesi sonucu Slav dillerinde görülen farklı sözcüklerin varlığı söz konusudur. İkinci dönem, Bulgar Türkçesinin konuşma dili aracılığıyla Balkan Slavlarının çeşitli diyalektlerine yansıyan etkisi ve üçüncü dönem, Balkanlardaki Osmanlı hâkimiyeti döneminin yani on beşinci ve on dokuzuncu asırlar arasındaki dönemidir. Halbuki bu dönem Türk dilinin Balkan Slavları üzerindeki etkisinin dördüncü dönemi olarak adlandırılmalı çünkü aslında üçüncü dönem dediğimiz dönem bu dönem, on birinci ve on ikinci yüzyıldaki Bulgar Türkçesi etkisinin sonundan Osmanlı hâkimiyetinin başlangıcına dek olan Türkçenin etkisinin hâlâ devam ettiği dönemi kapsayarak gelişim gösteren dönemdir. Tüm bu dönemler incelendiğinde; Türklerin Balkan Slavları üzerindeki en belirgin etkisinin dördüncü dönem olduğu görülür. Türk dilinin Balkan Slavları üzerindeki etkilerine bakıldığında siyasi politika, din, ticari ilişkiler, coğrafya vb. unsurların olduğu bu etkinin her (Bulgaristan, Bosna Hersek, Makedonya, Romanya, Sırbistan, Slovenya, Hırvatistan, Macaristan, Polonya vb.) yerde farklı oranda olduğu görülür.