SİİRT EKOLOJİK KOŞULLARINDA NERGİS (Narcissus sp.) BİTKİSİNİN GELİŞİMİ VE BESİN ELEMENTİ İÇERİĞİ ÜZERİNE VERMİKOMPOST VE VERMİSOİL DOZLARININ ETKİLERİ

Abstract

Bu çalışma Siirt ekolojik koşullarında, Narcissus 'Royal connection' bitkisinin gelişimi ve besin elementi içeriği üzerine katı (vermikompost) ve sıvı solucan gübre (vermisoil) dozlarının etkilerini incelemek amacıyla 2016-2017 yılında Siirt Üniversitesi Ziraat Fakültesi'ne ait araştırma ve uygulama bahçesinde yürütülmüştür. Her bir soğana katı gübre dozu olarak 25, 50 ve 100 g (K1, K2 ve K3); sıvı gübre dozu olarak ise % 0,5; 1 ve 2 (S1, S2 ve S3) oranları uygulanmıştır. Fenolojik ve morfolojik gözlemlerin yapıldığı araştırmada, yaprak ve soğanlarda bazı besin elementleri analiz edilmiştir. En erken tam çiçeğe gelme zamanı 137,64 gün; en erken hasata gelme zamanı 139 gün ve en yüksek yaprak genişliği 12,20 mm, S2 uygulamasında belirlenmiştir. En yüksek yaprak sayısı 3,56 adet ve çiçek boyu 49,33 mm olarak K2 uygulamasında belirlenirken; en yüksek çiçek sayısı (5,12 adet) kontrol uygulamasında elde edilmiştir. En yüksek bitki boyu 343,40 mm (p<0,01) S3; yaprak uzunluğu 238,28 mm (p<0,01) S2 uygulamasında belirlenirken; en yüksek çiçek çapı 43,13 mm K; sap kalınlığı 8,69 mm (p<0,01) S1 uygulamasında elde edilmiştir. Nergis yapraklarındaki azot (N), fosfor (P), potasyum (K), kalsiyum (Ca), magnezyum (Mg), demir (Fe), mangan (Mn), çinko (Zn) ve bakır (Cu) içeriklerine ait ortalama değerler sırasıyla % 3,033-3,470; % 0,404-0,531 (p<0,05); % 3,549-5,047 (p<0,01); % 0,457-0,922 (p<0,01); % 0,161-0,232 (p<0,01); 307,570-544,333 mg kg-1 (p<0,01); 37,354-58,668 mg kg-1 (p<0,01); 182,000-368,890 mg kg-1 (p<0,01) ve 22,285-34,056 mg kg-1 (p<0,05) arasında değişiklik göstermiştir. Buna göre nergis yaprağındaki N ve Zn içeriklerine ait en yüksek ortalamalar sırasıyla kontrol, K3 ve S3 uygulamalarında elde edilmiştir. K, Ca ve Fe içerikleri en yüksek olarak K2 uygulamasında bulunurken; Mg, Mn ve Cu içerikleri S2 uygulamalarında tespit edilmiştir. Nergis soğanlarındaki N, P, K, Ca, Mg, Fe, Mn, Zn ve Cu içeriklerine ait ortalama değerler sırasıyla % 1,633-2,013; % 2,787-4,195; % 0,631-0,795; % 0,366-0,866 (p<0,01); % 0,096-0,162 (p<0,05); 179,265-399,063 mg kg-1 (p<0,01) 14,620-16,674 mg kg-1, 155,697-461,033 mg kg-1 (p<0,01) ve 30,333-45,799 mg kg-1 arasında değişiklik göstermiştir. Nergis soğanlarındaki en yüksek N ve Mn içerikleri K1; Ca ve Mg içerikleri K2; K, Zn ve Cu içerikleri K3 ve Fe içeriği S2 gübrelemesinde elde edilirken en yüksek P içeriği kontrol uygulamasında tespit edilmiştir.