Türk Voleybol Hakemlerinin Karar Verme Becerileri ile Öz yeterlikleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, Türk voleybol hakemlerinin öz yeterlik ve karar verme stilleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi ve bu değişkenlerin cinsiyet, hakemlik klasmanı, yaş, hakemlik yılı ve hakemlikten önce voleybol oynama durumu açısından farklılaşma durumunu incelemektir. Araştırma kolayda örnekleme yönteminin kullanıldığı betimsel bir araştırmadır. Araştırmaya yaş ortalaması 38,45±10,11 olan 105 kadın ve 166 erkek olmak üzere 271 voleybol hakemi katılmıştır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Hakem Öz-Yeterlik Ölçeği ve Melbourne Karar Verme Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde ikili grupların karşılaştırılması için parametrik verilerde t testi, non-parametrik veriler için mann whitney u testi ve ilişki analizi için de pearson korelasyon testi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, kadın hakemlerin daha fazla erteleyici karar verme stiline sahip olduğu; uluslararası hakemlerin oyun bilgisi, karar verme ve karar vermede özsaygı puanlarının daha fazla olduğu; ulusal hakemlerin ise daha fazla kaçıngan, erteleyici ve panik karar verme stillerine sahip oldukları, hakemlikten önce voleybol oynamış olan hakemlerin daha fazla baskı hissettiği; hakemlikten önce voleybol oynamamış hakemlerin daha fazla erteleyici karar verme eğilimde olduğu; yaş ile hakemlik yılı arasında yüksek düzeyde pozitif ilişki olduğu; hakem öz yeterliği arttıkça karar vermede özsaygının yükseldiğini buna karşın kaçıngan, erteleyici ve panik karar verme eğilimlerinin azaldığı belirlenmiştir. Sonuç olarak Türk voleybol hakemlerin öz yeterlik düzeyleri ve hakemlik klasmanlarının karar verme niteliğini belirlemede önemli rol oynadığı; öz yeterliği yüksek hakemlerin karar vermede daha yüksek özsaygıya sahip oldukları ve kaçıngan, erteleyici ve panik karar verme eğilimlerinin daha düşük düzeyde olduğu söylenebilir.