KELİMELERİN GÜCÜ VE ZİHİNSEL SÖZLÜK

Abstract

Kelime, insanların düşünme ve öğrenmesine yön veren önemli bir araçtır. Bu anlayış çoğu uzman tarafından kabul edilmekte, kelime öğretimi ile başarı arasında doğrudan ilişki kurulmaktadır.Dil eğitimi programlarında ise kelime öğretimi bir zorunluluk olarak ele alınmaktadır. Ancak alandaki uygulamalar incelendiğinde farklı anlayışların olduğu görülmektedir. Kelime öğretiminin amacı, öğretilecek kelimelerin seçimi dil öğretim yaklaşımlarına göre değişmektedir.Bazı uygulamalarda kelimeler amaç olarak ele alınmakta,öğrenciye kelime listeleri verilerek bunları ezberlemeleri istenmektedir. Bazı uygulamalarda kelimeler derste okunan metni iyi anlamak ve davranış değiştirmek için öğretilmektedir. Bazılarında ise kelime bir araç olarak ele alınmakta, öğrencinin hayat boyu kullanılabileceği ve çeşitli becerilerini geliştirebileceği kelimeler öğretilmektedir. Günümüzde kelime öğretiminin amacı ve içeriği daha farklı ele alınmaktadır. Bilindiği gibi son yıllarda çoğu ülkede yapılandırıcı dil öğretim yaklaşımı uygulanmaktadır. Bu yaklaşımda öğrencinin kelimeleri aktif olarak öğrenmesi, günlük yaşamında kullanması, kelime bilgi ve becerilerini geliştirerek yaşamına yön vermesi amaçlanmaktadır.Öğrenci merkezli eğitim anlayışından hareketle, öğrencilerin kelime kullanma becerilerini geliştirmeye daha fazla ağırlık verilmektedir. Kelime kullanma becerileri geliştirilerek öğrencilerin aktif zihinsel sözlükleri zenginleştirilmeye çalışılmaktadır. Sürekli okuma etkinlikleriyle öğrencinin zihinsel sözlüğünü dolaylı geliştirmesini beklemek yerine, doğrudan kelime öğretimi yapılmaktadır.Eğitim sürecinde öğrencinin düşünme, sorgulama, çıkarım yapma, sınıflama, ilişkilendirme, analiz-sentez, değerlendirme gibi zihinsel becerilerini geliştirici etkinliklere yer verilmektedir. Böylece kelime öğrenme, anlamını keşfetme ve zihinde yapılandırma daha kolay olmaktadır. Öğrencilerin kelime becerileri geliştirilerek okuma, okuduğunu anlama, yazma gibi dil becerileri ile zihinsel ve sosyal becerilerinin gelişimine katkı sağlanmaktadır.