Öğretmenlerin dijital okuryazarlık becerileri ile yapay zeka kullanımlarına ilişkin algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin dijital okuryazarlık becerileri ile yapay zekâ kullanımına ilişkin algıları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Siirt ili merkez ilçesinde anaokulu, ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde görev yapan 407 öğretmen katılmıştır. Araştırma verileri, Özden, Meydan ve Günay (2024) tarafından geliştirilen Dijital Okuryazarlık Becerisi Ölçeği ile Üzüm, Elçiçek ve Pesen (2025) tarafından geliştirilen Öğretmenlerin Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımına İlişkin Algısı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırma sonuçları, öğretmenlerin dijital okuryazarlık becerilerinin genel olarak yüksek düzeyde olduğunu göstermektedir. Özellikle eleştirel okuma, kazanıma uygun dijital araç seçimi ve güvenli/eleştirel yazma alt boyutlarında elde edilen yüksek ortalamalar, öğretmenlerin dijital teknolojileri yalnızca teknik düzeyde değil, bilinçli ve amaç odaklı biçimde kullandıklarını ortaya koymaktadır. Öğretmenlerin dijital okuryazarlık becerileri ve bu becerilerin alt boyutlarının, eğitimde yapay zekâ kullanımına ilişkin algılarıyla anlamlı ve pozitif ilişkiler sergilediği görülmektedir. Bu bulgular, dijital okuryazarlığın yalnızca teknik bir yeterlik değil; aynı zamanda öğretmenlerin yapay zekâya yönelik algılarını şekillendiren öncül (yordayıcı) bir yapı olduğunu göstermektedir. Bu durum, öğretmenlerin dijital ortamları pedagojik hedeflerle ilişkilendirebildiklerini göstermesi açısından önemlidir. Anahtar Kelimeler: Dijital Okurazarlık, Öğretmenlerin Dijital Yeterlikleri, Yapay Zekâ, Eğitimde Yapay Zekâ, Algı

The purpose of this study is to examine the relationship between teachers' digital literacy skills and their perceptions regarding the use of artificial intelligence. A correlational survey model was used in the study. A total of 407 teachers working at the kindergarten, elementary, middle, and high school levels in the central district of Siirt Province during the 2024–2025 academic year participated in the study. Research data were collected using the Digital Literacy Skills Scale developed by Özden, Meydan, and Günay (2024) and the Scale of Teachers' Perceptions Regarding the Use of Artificial Intelligence in Education developed by Üzüm, Elçiçek, and Pesen (2025). The research results indicate that teachers' digital literacy skills are generally at a high level. In particular, the high averages obtained in the sub-dimensions of critical reading, selecting digital tools appropriate for learning outcomes, and safe/critical writing reveal that teachers use digital technologies not merely at a technical level, but in a conscious and purpose-driven manner. It is observed that teachers' digital literacy skills and the subdimensions of these skills exhibit significant and positive relationships with their perceptions regarding the use of artificial intelligence in education. These findings indicate that digital literacy is not merely a technical competency; it also serves as a precursor (predictor) that shapes teachers' perceptions of artificial intelligence. This is significant in that it demonstrates that teachers are able to relate digital environments to pedagogical goals. Keywords: Artificial Intelligence, Artificial Intelligence in Education, Digital Literacy, Teachers' Digital Competencies, Perception