Siber Zorbalığın Çocuk Ruh Sağlığı ve Yaşam Kalitesine Etkisi: Youtube Videolarının İçerik Analizi

Abstract

Bu çalışma, siber zorbalığın çocukların ruh sağlığı ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini ele alan YouTube videolarının içerik kalitesini ve bilgi güvenilirliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, bu videoların siber zorbalığı nasıl temsil ettiği ve ne ölçüde doğru, gelişimsel olarak uygun bilgi sunduğu incelenmiştir. Belirlenen dahil etme ve dışlama kriterlerine göre “siber zorbalık” ve “siber zorbalık ve çocuk” anahtar kelimeleri kullanılarak toplam 40 Türkçe YouTube videosu seçilmiştir. Videolar, güvenilirlik açısından Modifiye DISCERN Ölçeği ve içerik yararlılığı açısından Küresel Kalite Ölçeği (GQS) kullanılarak değerlendirilmiştir. Veriler SPSS 25.0 programında tanımlayıcı istatistikler, Kruskal-Wallis testleri ve Spearman korelasyon analizleri ile analiz edilmiştir. Bulgular, videoların genel kalitesinin heterojen olduğunu ve yalnızca yarısının yüksek kalite standartlarını karşıladığını ortaya koymuştur. Sağlık profesyonelleri tarafından yüklenen videoların puanlarının daha yüksek olduğu görülmekle birlikte, bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Video popülaritesi (izlenme sayısı, beğeni sayısı) ile içerik kalitesi arasında güçlü bir ilişki saptanmamıştır. Çalışma, çocuklara yönelik dijital içerik üretiminde medya okuryazarlığının desteklenmesi ve uzmanların sürece dahil edilmesinin, yanlış bilgilendirme risklerini azaltarak çocukların güvenli dijital katılımını artırmada kritik önem taşıdığını vurgulamaktadır.