Eyyûbî Döneminin Müfessirlerinden Hıdır b. Abdurrahman el-Ezdî ve et-Tibyân fî tefsîri’l-Kur’an Adlı Tefsiri

Abstract

Eyyûbîler döneminde, birçok ilmî müessese yapılarak ve var olanlar da tamir edilerek âlimlerin ve talebelerin hizmetine sunuldu. Bu dönemde inşa edilen eğitim kurumlarına, yüksek gelirli birçok vakıf tahsis edilerek ilmî faaliyetlerin sürdürülmesi sağlandı. Ayrıca hem eğitim kurumlarının içinde hem de bağımsız olarak çok sayıda kütüphane oluşturuldu ve buralara birçok kitap bağışlanarak âlimlerin hizmetine sunuldu. Eğitim kurumlarının çokluğu, bu dönemde ilmin gelişmesine ve yayılmasına vesile oldu. Bu dönemde yaşayan ve ilmî faaliyetlerde bulunan âlimlerden birisi de Hıdır b. Abdurrahman el-Ezdî’dir. Ezdî, et-Tibyân fî tefsîri’l-Kur’ân adıyla kaleme aldığı tefsirinde değişik tefsir metotlarıyla Kur’an’ı tefsir etmeye çalışmakta, nüzul sebebi rivayetlerine, kıraatlere bolca yer vermekte ve özellikle Kur’an’ı Kur’an’la, lügat ve nahiv ilimleriyle tefsir etmeye büyük önem vermektedir. Tefsirin büyük bir kısmı, Suudi Arabistan Ümmülkurâ Üniversitesi Külliyetü’l-Benât öğrencileri tarafından tahkik ve tahlil edilmiştir. Bu bildiride, sözü edilen müfessir tanıtılacak, mezkûr tefsirin yazması, genel ve üslup özellikleri ile kaynakları ve söz konusu tefsirden etkilenen müfessirler hakkında bilgi verilecektir.