Pistacia Terebinthus L. Ekstresinin Testiste Deneysel Torsiyon/Detorsiyonun Neden Olduğu İskemi/Reperfüzyon Hasarı Üzerindeki Etkisinin Araştırılması

Abstract

Amaç: Acil müdahale gerektiren ürolojik acil durumlardan biri olan testis torsiyonu (TT), zamanında tedavi edilmezse bazı hastalarda testis atrofisine, testis fonksiyon bozukluğuna ve kısırlığa yol açabilir. İskemi-reperfüzyon (I/R) hasarı nedeniyle reaktif oksijen türlerinin (ROS) aşırı birikimi ve artışından kaynaklanan oksidatif stres, I/R sırasında meydana gelen patolojik değişikliklerin birincil nedenidir. Pistacia terebinthus, fenolik bileşikler, tokoferoller ve flavonoidler açısından son derece zengindir. Bu özellikleri nedeniyle, antiinflamatuar, antimikrobiyal ve sitotoksik özelliklerin yanı sıra antioksidan aktivite de sergiler. Bu çalışma, deneysel olarak oluşturulan testis T/D modelinde PT ekstresinin testis dokusu üzerindeki potansiyel koruyucu ve terapötik etkilerini araştırmayı amaçlamıştır. Bu amaçla, histokimyasal ve immünohistokimyasal teknikler kullanılmıştır. Yöntem: Toplam 48 erkek Sprague-Dawley sıçanı rastgele altı deney grubuna ayrıldı: Sham, Pistacia terebinthus (PT), Torsiyon/Detorsiyon (T/D), PT+T/D, T/D+PT ve PT+T/D+PT. Torsiyon-detorsiyon prosedürü, hayvanların sağ ve sol testislerinin üç saat boyunca 720° döndürülmesini ve ardından detorsiyon prosedürlerinin uygulanmasını içeriyordu. PT ekstresi, protokole göre hayvanlara 2 ml/kg dozunda oral olarak uygulandı. Deneyin tamamlanmasının ardından testisler, histopatolojik ve immünohistokimyasal değerlendirmeler yapmak üzere alındı. Bulgular: Sham ve PT gruplarında benzer şekilde, seminifer tübüller normaldi ve bazal laminada 5-6 sıra germinal epitel gözlendi. İnterstisyel alanda kılcal damarların ve Leydig hücrelerinin görünümü normaldi. T/D grubundaki hayvanlarda seminifer tübüllerde hasar, spermatogenik hücrelerde bozulma, interstisyel alanda kanama, ödem ve damar tıkanıklığı gözlendi. P+T/D grubundaki hayvanların seminifer tübüllerinde kısmi iyileşme, dilatasyon ve vasküler oklüzyon gözlendi. T/D+PT ve PT+T/D+PT gruplarında, bazal laminada sham grubuna benzer özellikler gözlendi ve vasküler oklüzyon gözlendi. Sonuç: PT ekstraktının testiste torsiyon-detorsiyonun neden olduğu hasar üzerinde rejeneratif bir etkiye sahip olduğu gösterilmiştir. Ayrıca, PT ekstraktının Apaf-1 ekspresyonunu baskılayarak hücre sağkalımını desteklediği ve aynı zamanda tedavi gruplarında Sox-9 ekspresyonunu artırarak spermatogenezin devamını sağladığı bulunmuştur. Bu sonuçlar, T/D hasarı vakalarında PT ekstraktının koruyucu ve terapötik potansiyeli hakkında daha fazla araştırma yapılmasının önemini vurgulamaktadır.