İbn Ebû Dâvûd’un Kitâbü’l-Mesâhif’i ve bazı mülahazalar

Abstract

Hicri III. asırda yaşamış olan İbn Ebû Dâvûd, (230/844-316/929) ailesinin ilmî bir geleneğe sahip olması sebebiyle daha çocukluğundan itibaren ilmî faaliyetlerin içerisinde olmuş, o devrin önde gelen âlimlerinden dersler almıştır. Yaptığı pek çok geziyle de bilgi ve görgüsünü artırmış çok yönlü bir âlim olmuştur. İçlerinde devrinin ileri gelen âlimleri arasına katılacak olan birçok öğrenci yetiştirerek Müslümanların ilim ve irfan hayatına katkılar sunmuştur. O; kıraat, tefsir, hadis, kelam ve fıkıh alanlarında pek çok eser vermiştir. Ancak bunlardan en önemlisi Kur’an tarihi alanında önemli bir kaynak olan Kitâbü’l-Mesâhiftir. Bu eser, o devirde Kitâbü’l-Mesâhif ve İhtilâfü’l-Mesâhif isimleriyle yazılan pek çok kitaptan elimize ulaşan tek eser olması ve daha sonra kaleme alınan pek çok esere kaynaklık yapması münasebetiyle de çok değerlidir. Bu tebliğimizde İbn Ebû Dâvûd’un Kitâbü’l-Mesâhif adlı eserindeki temel konularla ilgili bazı mütalaalarımızı, kitaptaki işleniş sırasına göre ele alarak önemli gördüğümüz bir takım mülahazaları paylaşmaya gayret edeceğiz.