Yeni İlmi Kelâm dönemi din-bilim ilişkisi (Muhammed Abduh, Seyyid Ahmed Han ve İzmirli İsmail Hakkı örneği)

Abstract

Yeni İlmi Kelam hareketi, 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında İslam dünyasının Batı ile etkileşiminin arttığı dönemlerde ortaya çıkmıştır. Bu hareket ile dönemin önde gelen isimleri, klasik kelam ilmini çağa uygun hale getirmek için yöntem ve içerik açısından yenilenme ihtiyacı hissetmişlerdir. Mısır`da Muhammed Abduh, Hindistan`da Seyyid Ahmed Han ve Osmanlı`da İzmirli İsmail Hakkı bu hareket kapsamında aklı, çağdaş felsefi yaklaşımları ve bilimi, vahiyle uyumlu hale getirmek için yaşadıkları bölgelerde çalışmalarda bulunmuşlardır. Bu bağlamda her bir düşünür, din ve bilim arasında Batı `da ki gibi bir çatışma düşüncesinin olmadığını aksine birbirlerini farklı yönlerden tamamladıklarını, düşünceleriyle ortaya koymuşlardır. Ayrıca İslam`ın temel kavramlarını modern bilimsel yöntemlerle açıklayarak reform niteliğinde çalışmalarda da bulunmuşlardır.

The New Ilm al-Kalam movement emerged in the late 19th and early 20th centuries, during a period when the Islamic world was increasingly interacting with the West. Intellectuals of the period felt the need to renew the traditional discipline of kalam in both method and content in order to make it compatible with contemporary thought. Within this context, Muhammad Abduh in Egypt, Sayyid Ahmad Khan in India, and Izmirli Ismail Hakki in the Ottoman Empire made significant efforts to reconcile reason, modern philosophical approaches, and science with divine revelation in their respective regions. Each of these thinkers rejected the notion of a fundamental conflict between religion and science, as witnessed in the West, and instead argued that the two fields complement each other from different perspectives. They also sought to reinterpret fundamental concepts of Islam using modern scientific methodologies, contributing to reformative efforts within Islamic thought.