PALU HÜKÜMETİ’NDE OSMANLI DÖNEMİNE AİT BAZI VAKFİYELER ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

Vakıflar sosyal yaşamda bir amacı yerine getirmek için kurulan en önemli müesseselerdir. Osmanlı Devleti'nin sınırları içerinde bulunan sancaklarda sosyal yaşamın farklı yönlerine hizmet eden vakıflara rastlamak mümkündür. Klasik Osmanlı sancaklarında ekonominin temel dayanağı toprak sistemiydi. Bu tür sancaklarda elde edilen vergiler ve gelirler köylerdeki ekilen biçilen topraklardan sağlanmaktaydı. Özellikle de XVI. yüzyılda oluşturulan Palu Hükümeti'nde ekonominin vazgeçilmez unsuru topraktı. Palu bölgesinin İranlılardan alınmasında gösterdikleri gayretlere binaen bazı ailelere yaşadıkları köyler tevcih edilmiştir. Bu köyler bu ailelerin kendi mülkleri olup rehin alınamaz ve el konulamazdı. Nitekim Palu Beyleri de kendi akrabalarına ve kan bağı vasıtasıyla bağlı bulundukları Mirdasi Aşireti fertlerine bazı köyleri ve yaylakları vakıf ederek onların tasarrufuna sunmuşlardır. Palu Hükümeti'nde göze çarpan diğer önemli bir husus ise hayırsever bazı aileler medrese cami gibi hayır kurumlarına bazı arazilerin ve ticarethanelerin gelirlerini vakfetmeleridir.