Okul müdürlerinin kapsayıcı liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel muhalefet algıları arasındaki ilişki: Örgütsel güvenin aracılık rolü

Abstract

Bu araştırmada okul müdürlerinin kapsayıcı liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel muhalefet algıları arasındaki ilişkide örgütsel güvenin aracılık rolünün belirlenmesi amaçlanmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ilişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilen bu çalışmanın evrenini Siirt ili merkezinde bulunan tüm ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Basit seçkisiz (random) yönteminin kullanılması sonucunda çalışmanın örneklemini 519 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmanın verileri "Kapsayıcı Liderlik Ölçeği", "Örgütsel Muhalefet Ölçeği", "Örgütsel Güven Ölçeği" ve kişisel bilgilerin de yer aldığı bir form aracılığıyla toplanmıştır. Yapılan araştırma sonucunda okul müdürlerinin kapsayıcı liderlik davranışlarına ilişkin öğretmen algılarının iyi düzeyde olduğu, örgütsel muhalefet algılarının orta düzeyde ve örgütsel güvene ilişkin algılarının ise iyi düzeyde olduğu saptanmıştır. Araştırma sonucunda bazı bağımsız değişkenlere göre anlamlı farklılıklar bulunurken bazılarında ise anlamlı farklılık bulunmamıştır. Yapılan korelasyon analizi sonucuna göre okul müdürlerinin kapsayıcı liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel muhalefet algıları arasında pozitif yönde ve çok düşük düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Kapsayıcı liderlik ile örgütsel güven arasında ise pozitif yönde ve orta düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır. Yapılan regresyon anilizi sonucunda, okul müdürlerinin kapsayıcı liderlik davranışlarının öğretmenlerin örgütsel muhalefet algıları üzerinde anlamlı bir yordayıcısı olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, okul müdürlerinin sergilediği kapsayıcı liderlik davranışlarının öğretmenlerin örgütsel muhalefet algıları üzerindeki etkisinde örgütsel güvenin aracı bir rol oynadığı belirlenmiştir.

This study aims to determine the mediating role of organizational trust in the relationship between school principals' inclusive leadership behaviors and teachers' perceptions of organizational dissent. The study was conducted using the relational survey model, one of the quantitative research methods. The population of the study consists of all teachers working in primary, middle, and high schools in the central district of Siirt province. As a result of using the simple random method, the sample of the study was composed of 519 teachers.The data were collected through the "Inclusive Leadership Scale," the "Organizational Dissent Scale," the "Organizational Trust Scale," and a form containing personal information. The findings revealed that teachers perceived school principals' inclusive leadership behaviors as good, their perceptions of organizational dissent as moderate, and their perceptions of organizational trust as good. While significant differences were found in relation to some independent variables, no significant differences were observed for others. According to the correlation analysis, a positive but very low-level relationship was found between school principals' inclusive leadership behaviors and teachers' perceptions of organizational dissent. In contrast, a positive and moderate-level relationship was identified between inclusive leadership and organizational trust. The regression analysis revealed that school principals' inclusive leadership behaviors were not a significant predictor of teachers' perceptions of organizational dissent. However, it was determined that organizational trust plays a mediating role in the effect of school principals' inclusive leadership behaviors on teachers' perceptions of organizational dissent.