Okul müdürü yönetim tarzları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki

Abstract

Bu araştırmanın amacı, okul müdürlerinin benimsedikleri yönetim tarzları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeli çerçevesinde yürütülmüştür. Evreni 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Siirt ilinde görev yapan öğretmenler oluşturmuş, örneklem ise basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle belirlenen 400 öğretmenden oluşmaktadır. Veriler, Algılanan Müdür Yönetim Tarzı Ölçeği ile Örgütsel Bağlılık Ölçeği kullanılarak toplanmış ve SPSS 21 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analizlerde betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon katsayıları ve çoklu regresyon teknikleri uygulanmıştır. Bulgular, öğretmenlerin okul müdürlerini en yüksek düzeyde karşı koyucu ve otoriter, en düşük düzeyde ise ilgisiz yönetim tarzlarında algıladıklarını göstermektedir. Örgütsel bağlılık düzeyleri incelendiğinde, devam ve duygusal bağlılığın orta düzeyde, normatif bağlılığın ise düşük düzeyde olduğu görülmüştür. Demografik değişkenlere göre yapılan analizlerde bazı farklılıklar saptanmıştır. Korelasyon sonuçları, işbirlikçi yönetim tarzı ile örgütsel bağlılık arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunduğunu; karşı koyucu ve ilgisiz yönetim tarzları ile örgütsel bağlılık arasında ise negatif ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Regresyon analizleri, öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerinin en güçlü yordayıcısının işbirlikçi yönetim tarzı olduğunu göstermektedir. Araştırma sonuçları, işbirlikçi yönetim tarzının öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarını en güçlü biçimde olumlu yönde yordadığını göstermektedir. Bu bulguya dayalı olarak, okullarda işbirlikçi yönetim tarzının yaygınlaştırılması önerilmektedir. Müdürlerin öğretmenleri karar süreçlerine katmaları, açık iletişim kurmaları ve başarıyı ödüllendirmeleri bağlılığı artıracak somut adımlar olarak değerlendirilmektedir.

The purpose of this study is to determine the relationship between the management styles adopted by school principals and teachers' organizational commitment levels. The research was conducted using a relational survey model with a sample of 400 teachers working in the province of Siirt during the 2024–2025 academic year, selected through simple random sampling. Data were collected using the Perceived Principal Management Style Scale and the Organizational Commitment Scale and analyzed using SPSS 21. Descriptive statistics, independent samples t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation coefficients, and multiple regression analyses were employed. The findings indicate that teachers perceived school principals predominantly as confrontational and authoritarian, and least as indifferent. Teachers' organizational commitment levels were found to be moderate in terms of continuance and affective commitment and low in normative commitment. Significant differences were observed across certain demographic variables. Correlation analyses revealed positive and significant relationships between collaborative management style and organizational commitment, whereas confrontational and indifferent management styles were negatively associated with organizational commitment. Regression results showed that collaborative management style was the strongest predictor of teachers' organizational commitment. Based on these findings, it is recommended that school principals promote collaborative management practices by involving teachers in decision-making processes, establishing open communication, and rewarding achievements to strengthen organizational commitment.