Sürdürülebilirlik Üzerine Kur’ânî Yaklaşımlar

Abstract

Sürdürülebilirlik anlayışının, insanlığın hayatına girişi çok eski olmakla beraber bir kavram olarak kullanılmaya başlamasının üzerinden çok fazla bir zaman geçmiş değildir. Sanayileşmenin, bilinçsiz tüketimin ve israfın artmasıyla önemi daha belirgin hale gelen ve insanlığı tedirgin eden bu kavramla ilgili Kur’an’da pek çok çözüm önerileri sunulmaktadır. Bunlar arasında insanın dünyayı imar etme sorumluluğu, Allah’a kulluk etme yükümlülüğü, dünyanın bir imtihan sahası olduğu gerçeğiyle yüzleşilmesi, insanların yeryüzünde halife olmalarının bir sonucu olarak her neslin öncekilerin bıraktığı yerden görevlerini devam ettirmeleri gerektiğinin bilinmesi önemli bir yer tutmaktadır. Bu anlayışın hâkim olduğu zihinlerin, tüm varlığı Allah’ın emaneti olarak göreceği ve bunun sonucunda ekolojik dengeyi koruyacağı, doğal kaynakları ölçülü kullanacağı, adalet esasına dayalı bir paylaşımı esas alacağı açıktır. Bu yaklaşımdan yola çıkarak makalede sürdürülebilirlik konusu, Kur’an’ın konuyla ilgili ortaya koyduğu ilkeler üzerinden ele alınmış ve yaşanılabilir bir dünyanın oluşumuyla ilgili Kur’ânî perspektif belirlenmeye çalışılmıştır. Bunu yaparken öncelikle konuyla ilgili Kur’an ayetleri, Kur’an’ın canlı bir örneği olan Hz. Peygamberlerin uygulamaları, Klasik tefsir ve hadis kaynaklarıyla modern dönemde yapılmış çalışmalar referans alınmıştır.