Ortaokul TÜrkçe Ders Kı taplarında Empatı Kurarak Dİnleme ve KonuŞma Etkınlıklerı Üzerıne Bır Değerlendırme ÇalıŞması

Abstract

Empati (duygudaGlık) bir insanın kendini bir baGkasının yerine koyarak onun duygu ve düGüncelerini hissetmesidir. BaGkalarının değer yargılarını, üzüntülerini, sevinçlerini ve ideallerini anlamanın en etkili yolu empati kurmaktır. Empati duygusu, bireylerin saygı, sevgi ve dayanıGma bağlarını güçlendirir. Bu sebeple modern toplumlar, bilgiyi edinen, üreten, geliGtiren bireyler yetiGtirmek kadar empati kurabilen bireyler yetiGtirmeyi de önemser. Eğitim öğretim programlarında öğrencilerin empati kurma becerilerine yönelik farklı metot ve teknikler uygulanmaktadır. Türk Milli Eğitim Programlarında empati bir değer olarak görülmekte; bütün ders programlarında da bu değere yer verilmektedir. Özellikle Türkçe Dersi Öğretim Programında empati değerine daha kapsamlı yer verildiği görülmektedir. Dinleme, okuma, konuGma ve yazma becerileri üzerine planlanan Türkçe Dersi Öğretim Programında empati kurma kazanımları 7. ve 8. sınıf seviyesinde yer almaktadır. KonuGma ve dinleme stratejileri arasında yer alan empati kurma kazanımları “KiGisel GeliGim, Birey ve Toplum” temalarıyla iliGkili kılınmıGtır. Türkçe ders kitaplarında öğrencilerin empati kurma becerilerini geliGtirmeye yönelik etkinlikler de bulunmaktadır. Bu çalıGmanın temel amacı: Türkçe ders kitaplarında yer alan empati kurarak dinleme ve konuGma etkinliklerini analiz etmektir. ÇalıGmada nitele araGtırma metodu uygulanmaktadır. ÇalıGmanın sınırlılığı empati kurarak dinleme ve konuGma kazanımlarının yer aldığı MEB yayınları 7. ve 8. sınıf ders kitaplarıdır. ÇalıGmanın problem cümleleri Gu Gekilde belirlenmiGtir? Ders kitaplarında yer alan dinleme ve konuGma stratejileri öğrencilerin empati kurma becerilerini geliGtirebilecek nitelikte midir? Etkinliklerde yer alan sorular, öğrencilerin yansıtıcı düGünme becerilerini geliGtirmekte midir? Etkinlikler, empati kurarak dinleme ve konuGma tekniğinin diğer dinleme ve konuGma tekniklerinden farklı olduğunu gösterir nitelikte midir? Yapılan araGtırma sonucunda empati kurarak dinleme ve konuGma etkinliklerinin öğrencilerin empati kurma becerilerini sağlayacak nitelikte ve yeterlilikte olmadığı tespit edilmiGtir.Etkinliklerdeki soruların çoğu öğrencilerin eleGtirel dinleme ve konuGma becerisini geliGtirmeye yönelik sorulmaktadır. ÇalıGmada öğrencilerin empati kurma becerilerine yönelik soruların arttırılması ve empati kurarak dinleme ve konuGma kazanımlarının daha alt sınıf seviyelerine göre planlanması önerilmektedir.