Chatbot Tasarlama Etkinliklerinin Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Yapay Zeka Okuryazarlığı, Yapay Zeka Kaygısı ve Chatbot Kullanma Niyetlerindeki Değişime Etkisi

Abstract

Araştırmanın amacı, chatbot tasarlama etkinliklerinin fen bilgisi eğitimi öğretmen adaylarının chatbot kullanma ve öğrenmeye yönelik davranışsal niyetleri ile yapay zekâ okuryazarlığı ve kaygı düzeylerindeki değişimi incelemektir. Araştırma, açımlayıcı sıralı karma araştırma deseni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, Fen Bilgisi Eğitimi Öğretmenliği programında öğrenim gören 14 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak chatbot kullanma ve öğrenmeye yönelik davranışsal niyet, yapay zeka okuryazarlığı ve yapay zeka kaygı ölçekleri ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler ve bağımlı örneklem t-testi, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgular, chatbot tasarlama etkinlikleri sonrasında öğretmen adaylarının chatbot kullanma ve öğrenmeye yönelik davranışsal niyet puanlarında anlamlı bir artış olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, öğretmen adaylarının yapay zeka okuryazarlığı düzeylerinde anlamlı bir artış, yapay zeka kaygı düzeylerinde ise anlamlı bir azalma olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte araştırmada, öğretmen adaylarının chatbot kullanma ve öğrenmeye yönelik algıları iki tema (olumlu ve olumsuz algılar), yedi kategori (fayda, ortam, ihtiyaç, uygulama, çaba, zorluk ve kaygı) ve yirmi yedi kod altında toplandığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, öğretmen yetiştiren kurumlarda chatbotların tasarım ve kullanımına yönelik uygulamalara yer verilmesinin öğretmen adaylarının yapay zeka teknolojilerine yönelik yeterliliklerini geliştirmeye ve kaygı düzeylerinin azaltılmasına katkı sağlayabilir.