SİİRT İKİNCİ ÜRÜN KOŞULLARINDA BAZI SUSAM (Sesamum indicum L.) ÇEŞİTLERİNİN VERİM VE VERİM UNSURLARININ BELİRLENMESİ

Abstract

Bu araştırma, Siirt Üniversitesi Kezer yerleşkesi Ziraat Fakültesi deneme alanında 2015 yılında ikinci ürün koşullarında bazı susam (Sesamum indicum L.) çeşitlerinin verim ve verim unsurlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Denemede 13 adet tescilli susam çeşidi materyal olarak kullanılmıştır. Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Ön bitki olan buğday hasadından sonra ekimler elle yapılmıştır. Araştırmada; bitki boyu, bitkide yan dal sayısı, bitkide ilk dal yüksekliği, bitkide kapsül sayısı, kapsüldeki tane sayısı, 1000 tane ağırlığı, tohum verimi, yağ oranı, yağ verimi ve protein oranı gibi özellikler incelenmiştir. Araştırma sonucunda; denemede materyal olarak kullanılan 13 çeşitten 10’unun Siirt ili ekolojik koşullarına adaptasyon sağlayamadığı ve bu 10 çeşide ait bitkilerin 6-7 yapraklı oldukları dönemden sonra canlılıklarını devam ettiremedikleri tespit edilmiştir. Diğer üç çeşide (Arslanbey, Hatipoğlu ve Boydak) ait bitki boyu 61,3 - 97,6 cm, bitkide yan dal sayısı 2,7-6,9 adet/bitki, bitkide ilk dal yüksekliği 2,9-9,9 cm, bitkide kapsül sayısı 50,2-128,1 adet/bitki, kapsüldeki tane sayısı 53,5-72,0 adet, 1000 tane ağırlığı 2,7-3,3 g, tohum verimi 59,6-116,1 kg/da, yağ oranı % 45,24-50,67, yağ verimi 27,2-56,2 kg/da, protein oranları % 22,1-24,0 arasında değişiklik göstermiştir. En düşük tohum verimi 59,6 kg/da ile Hatipoğlu çeşidinden elde edilirken, en yüksek tohum verimi ise 116,1 kg/da ile Arslanbey çeşidinden elde edilmiştir.