Harran Ovası Tarım Arazileri Etrafında Bulunan Urfa Taşı’nın Metilen Mavisi Boyar Maddesi Adsorpsiyonu

Abstract

Urfa taşı, düşük maliyetli, yerel olarak bol bulunan, yüksek verime sahip ve çevreye duyarlı bir adsorbent olarak kullanılabileceği düşünülerek, atık sudan boyaları uzaklaştırmanın güncel pahalı yöntemlerine alternatif bir adsorbent olarak incelenmiştir. Bu çalışma ile Urfa taşının sentetik olarak hazırlanmış atık sulardan metilen mavisi (MB) boyası uzaklaştırma potansiyeli araştırılmıştır. Laboratuvar deneyleri kesikli olarak yürütülmüştür. Urfa taşının MB sorpsiyonu performansı, dozaj (0.1, 0.25, 0.5 ve 1 g) ve başlangıç konsantrasyonları (5, 10, 20, 30 ve 40 mg L-1) ile hesaplanmıştır. Deneyler farklı pH (3, 5, 7, 8, 8.98 ve 11) değerleri için de gerçekleştirilmiştir. Adsorpsiyon oranlarının hesaplanması için iki kinetik model (yalancı ikinci mertebeden ve por difüzyonu) kullanılmıştır. Ayrıca Lagergren eşitliği ile adsorpsiyonun mekanizması da incelenmiştir. Deneysel veriler, Langmuir, Freundlich ve Tempkin izoterm modelleri kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen neticede Metilen mavisi boyasının Urfa Taşı üzerinde adsorpsiyonunun Langmuir izotermine tam uyum gösterdiği, kısmen Tempkin izotermine uyduğunu göstermiştir. Yalancı ikinci mertebe kinetiği ve por difüzyonu mekanizmasının adsorpsiyonun kinetiğine uygulanabileceği ve intrapartiküler difüzyon hızının etkili mekanizma olduğu anlaşılmıştır. Adsorpsiyonun kendiliğinden meydana gelme eğiliminde olduğu, Urfa taşının metilen mavisine doğal ilgisinin bulunduğu tespit edilmiştir. Urfa taşının doğal, ekonomik ve çevreci bir adsorbent olarak kullanılabileceği anlaşılmıştır.

Urfa stone has been investigated as an alternative to current expensive methods of removing dyestuffs from wastewater, considering it can be used as a low cost, locally abundant, high-yielding and environmentally sensitive adsorbent. In this study, methylene blue (MB) dye removal potential of Urfa stone from the synthetically prepared wastewater, was investigated. Laboratory experiments were carried out as batches. Urfa Stone’s MB sorption performance was calculated with dosage (0.1, 0.25, 0.5 and 1 g) and initial concentrations (5, 10, 20, 30 and 40 mg L-1 ). Experiments were also performed for different pH values (3, 5, 7, 8, 8.98 and 11). Two kinetic models (pseudo second - order and pore diffusion) were used to calculate the adsorption ratios. The mechanism of adsorption by Lagergren equilibrium was also studied. Experimental data were analyzed using Langmuir, Freundlich and Tempkin isotherm models. As a result, it was understood that the adsorption of Methylene blue dye on the Urfa Stone was in full agreement with the Langmuir isotherm and ii partial agreement with the Tempkine isotherm. It was understood that the pseudo second - order kinetics and pore diffusion mechanisms can be applied to the kinetics of adsorption and the intraparticular diffusion rate was the effective mechanism. It was observed that the adsorption tends to occur spontaneously and the Urfa stone has a natural affinity to methylene blue dye. It has been understood that Urfa stone can be used as a natural, economical and environmentally friendly adsorbent.