Fındık Üretiminin Kârlılığı ve Fındık İşletmelerinin Asgari Gelir Düzeylerinin Belirlenmesi

Abstract

Çalışmada fındık üretiminin kârlılığı ve fındık işletmelerinin gelirleri ile asgari gelir düzeyleri arasındaki farklılığın ortaya çıkartılması amaçlanmıştır. Çalışmada kullanılan veriler; Düzce, Ordu, Giresun, Samsun, Trabzon ve Sakarya illerinde fındık yetiştiren ve tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenen 380 üreticiden anketlerle elde edilmiştir. Fındık işletmelerinin demografik özellikleri ve kârlılık göstergelerinin karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizinden, fındık üretiminin kârlılığı ve üretim maliyetlerinin belirlenmesinde Tek Ürün Bütçe Analiz Yöntemi’nden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda dekara fındık üretim masrafı 2553.6 TL, gayri safi üretim değeri 3374.0 TL, brüt kâr 1686.7 TL, net kâr 820.4 TL ve 1 kg fındık maliyeti ise 21 TL olarak hesaplanmıştır. İşletmelerin brüt kâr, net kâr ve fındık maliyetleri işletme ölçeği büyüdükçe artmaktadır. İşletme gelirleri toplamı, potansiyel asgari gelirden 10811 TL daha düşüktür ve işletme ölçeği arttıkça işletme geliri ile asgari gelir düzeyi arasındaki farklılık azalmaktadır. Küçük ölçekli işletmelerin tamamı, orta ölçekli işletmelerin % 89.0’ı ve büyük ölçekli işletmelerin ise % 84.2’si fındık yetiştiriciliğinden, asgari gelir düzeyine göre daha az gelir elde etmektedirler. Diğer taraftan kırsalda ikamet etme ve işletme gelirinin sadece fındıktan elde edilmesi, işletmelerin asgari gelir düzeyinden daha fazla gelir elde etmelerini etkilemektedir.

The aim of this study is to determine the profitability of hazelnut production and the difference between hazelnut farms' income and the minimum income levels. The data used in the study were obtained through questionnaires from 380 hazelnut farmers in Düzce, Ordu, Giresun, Samsun, Trabzon, and Sakarya provinces, and were determined using a stratified random sampling method. The demographic characteristics and profitability indicators of hazelnut farms were compared using one-way analysis of variance. The profitability and production costs of hazelnut production were evaluated using the Single Product Budget Analysis Method. The research findings indicate that the cost of hazelnut production per decare is 2553.6 TRY, with a Gross Production Value of 3374.0 TRY. The gross profit is 1686.7 TRY, while the net profit is 820.4 TRY. Additionally, the cost of 1 kg of hazelnut is 21 TRY. The farms' gross profit, net profit, and hazelnut costs increase as the farm scale increases. However, the total farm income is 10,811 TRY lower than the potential minimum income. The difference between farm income and the minimum income level decreases as the farm scale increases. Notably, all of the small-scale farms, 89.0 % of medium-scale farms, and 84.2 % of large-scale farms earn less income from hazelnut cultivation than the minimum income level. On the other hand, residing in rural areas and obtaining farm income only from hazelnut production affect the farms to obtain more income than the minimum income level.