SİİRT YÖRESİNDE DOĞAL OLARAK YETİŞEN C. syriaca B. TİPLERİ İLE C. scolymus L. TÜRÜ ENGİNARLARINDA ETKEN MADDE TESPİTİ

Abstract

Bu proje, festivallere adını vermiş olan kadim ve ilginç bir sebze olan enginar bitkisinde etken madde içeriklerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Özellikle sağlık açısından insanoğlunun çok önem verdiği bir sebze olan enginar mitolojide de yer edinmiştir. Deneme, Siirt Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümünde yürütülmüştür. Proje yeri, Cynara syriaca türünün yetiştiği ender yerlerden biridir. Bitkisel materyal olarak, kültüre alınmış Cynara scolymus (Sakız ve Bayrampaşa) ile Cynara syriaca türüne ait (1 dallı, 7 dallı, 14 dallı, 21 dallı ve 28 dallı) tipler kullanılmıştır. Farklı türe ait enginar çeşit ve tiplerine ait yaprak örneklerinde etken madde içeriklerinin tespiti gerçekleştirilmiştir. Her iki türe ait bitkilerde, Baş Sayısı, Dal Sayısı, Dikenlilik, Tohum Sayısı, Tohum Ağırlığı, Yaprak Şekli, Brakte Rengi, Brakte Ucu Şekli, Taze Yaprak Ağırlığı, Kuru Yaprak Ağırlığı, Biomass, Toplam Baş Ağırlığı, Baş Ağırlığı / Baş Sayısı, Baş Sayısı / Dal Sayısı, Etken Madde / Baş Ağırlığı, Etken Madde / Baş Sayısı, Etken Madde / Dal Sayısı, Tohum Ağırlığı / Baş Ağırlığı, Baş Ağırlığı / Dal Sayısı ve Tohum Sayısı / Dal Sayısı özellikleri incelenmiştir. Araştırma sonunda; beklenilenin aksine kültüre alınan enginar çeşitlerinin etken madde açısından Cynara syriaca türüne ait bitkilerden daha zengin olduğu saptanmıştır. Etken Madde / Dal Sayısı, Etken Madde / Baş Ağırlığı, Etken madde / Baş Sayısı, Tohum Ağırığı / Baş Ağırlığı, Baş Ağırlığı Dal Sayısı, Taze Yaprak Ağırlığı, Kuru Yaprak Ağırlığı, Biomass, Yaprak Şekli, Brakte Rengi, Brakte Ucu Rengi, Dikenlilik, Dal Sayısı ve Baş Sayısı açısından Cynara syriaca tiplerinin daha yüksek değerlere sahip olduğu, Tohum Sayısı, Tohum Ağırlığı, Baş Ağırlığı / Baş Sayısı, Baş Sayısı / Dal Sayısı ve Tohum Sayısı / Dal Sayısı açısından ise kültüre alınmış Cynara scolymus türüne ait çeşitlerin (Sakız ve Bayrampaşa) üstün değerlere sahip olduğu tespit edilmiştir.