Siirt İli ve İlçelerindeki Seracılık Potansiyelin CBS Kullanılarak Belirlenmesi ve Üreticilere Öneriler

Abstract

Siirt ili ve ilçelerinde temel geçim kaynağı hayvancılık olup, bitkisel üretimde en fazla Antep fıstığı (Pistacia vera) yetiştiriciliği yapılmaktadır. İldeki su kaynakları ve yağış yetersizliği nedeniyle kuru tarım yapılmaktadır. Bu durum gelir olanaklarını sınırlamaktadır. İlin gerek tarımsal açıdan yeter düzeyde olmaması gerekse kırsaldan diğer illere göçü büyük bir sosyal sorun olarak görülmektedir. Bu problemi önlemek için bitkisel üretimde tarımsal destekler artırılmış, projeler hükümet tarafından desteklenmiştir. Ancak seracılığın yaygınlaştırılması için yapılan projelerde gerek iklim koşullarının dikkate alınmaması gerekse uygun lokasyonlar seçilmemesinden kaynaklı seracılık yörede benimsetilememiştir. Bu çalışmada, seracılığın Siirt ili ve ilçelerinde yapılması durumunda uygun lokasyon analizlerinin (İklim ve topografya) Coğrafi bilgi sistemi ile haritalanması yapılmıştır. Bu sayede ilin mevcut potansiyelinin arttırılması amaçlanmaktadır. Çalışma analizleri açık kaynak kodlu QuantumGIS yazılımı ile yapılmıştır. İklim verilerini içeren raster veri seti Worldclimate veri tabanından elde edilmiştir. Sıcaklık ve yağış verilerini içeren bu setler 1km 2 çözünürlüktedir (30 saniye). Bölge için sıcaklık ve yağış değerleri içeren raster haritaların oluşturulmasından sonra, iklim verileri uygun, kısmen uygun ve uygun olmayan sınıflar olarak üç kategoriye ayrılmıştır. Uygun alanların belirlenmek için, serada ihtiyaç duyulan iklim ve yapısal özellikler literatürden elde edilmiş ve raster analizi yapılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre Merkez, Kurtalan ve Baykan ilçesi seracılık için kısmen uygun görülmekte olup, diğer ilçeler uygun görülmemektedir. Ancak bu ilçelerde de oluşabilecek kar ve rüzgar yüküne karşılık seraların yapısal olarak güçlendirilmiş profiller ile yapılması ayrıca seraların ısıtılması için alternatif enerji kaynaklarının gerekli olduğu ortaya çıkmıştır. Şu anda seralar için kullanılan alanlar QuantumGIS ile oluşturulan haritalardaki sonuçlarla örtüşmektedir. Ayrıca, bu çalışmanın sonuçlarına göre bölgedeki üreticiler için yapısal ve pratik önerilerde bulunulmuştur.