Çeşitli Organik Atıkların Barbunya Fasulyesi (Phaseolus vulgaris L. var. Pinto) Bitkisinin Gelişimine ve Arbusküler Mikorhizal Funguslar’a Etkisi

Abstract

Bu çalışmada, farklı organik atıkların ?Üzüm cibresi (ÜC), fındık zurufu (FZ) ve fındık koruğu (FK)? barbunya fasulyesi (Phaseolus vulgaris L. var. Pinto)’nin gelişimine ve Arbusküler Mikorhizal Funguslar (AMF)’a ?Rhizophagus irregularis (Ri), Gigaspora margarita (Gm) ve Ticari AMF (ERS)? etkisinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bitkiler, organik atıklardan % 3 oranında toprağa karıştırılarak hazırlanan yetiştirme ortamında iklim odası koşullarında yetiştirilmiştir. Deneme sonunda, AMF kök kolonizasyonu, mikorhizal bağımlılık, topraktaki spor yoğunluğu, bitkide toplam fosfor (P) miktarı belirlenmiş ve bitki gelişim parametreleri (sürgün çapı, sürgün boyu, kök uzunluğu, toplam bitki yaş ve kuru ağırlık) değerlendirilmiştir. Elde edilen verilere göre ÜC’nin, AMF kök kolonizasyonuna ve toprak spor yoğunluğuna etkisi olmamış ancak mikorhizal bağımlılığı ve P miktarını arttırmıştır. FK, Ri ve Gm’nin kök kolonizasyonu, mikorhizal bağımlılık ve topraktaki spor yoğunluğunda artış sağlarken, FZ ise Gm’nin mikorhizal bağımlılığı ve topraktaki spor yoğunluğunu olumlu yönde etkilemiştir. FK ve ERS’nin birlikte uygulaması barbunya bitkisinde bazı gelişim parametrelerini artırırken, kullanılan bütün organik atıkların AMF türleri ile interaksiyonu toplam P miktarını arttırmıştır. Sonuç olarak, söz konusu tarımsal atıkların hem bitki gelişimi hem de topraktaki yararlı mikroorganizma popülasyonunun teşvik edilmesi açısından ümitvar olduğu görülmektedir. Bu bağlamda tarımsal atıkların geri dönüşümünün sağlanmasının toprak ve çevre sağlığının korunmasının yanı sıra tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması yönünde de faydalı olacağı düşünülmektedir.In the study, it was aimed to determine the effect of different organic wastes ?grape pomace (Gp), hazelnut husk (Hh), and hazelnut groats (Hg)? on the development of kidney beans (Phaseolus vulgaris L. var. Pinto) and Arbuscular Mycorrhizal Fungi (AMF) ?Rhizophagus irregularis (Ri), Gigaspora margarita (Gm) and Commercial AMF (ERS)?. The plants were grown in climate chamber conditions in the growing medium prepared by mixing 3% of organic wastes into the soil. At the end of the experiment, AMF root colonization, mycorrhizal dependence, spore density in the soil, total phosphorus (P) amount in the plant were determined and plant growth parameters (shoot diameter, shoot length, root length, total plant fresh and dry weight) were evaluated. According to the data obtained, Gp had no effect on AMF root colonization and soil spore density, but increased mycorrhizal dependence and P content. While root colonization of Hg, Ri and Gm increased mycorrhizal dependence and spore density in the soil, Hh had a positive effect on Gm's mycorrhizal dependence and spore density in the soil. While the application of Hg and ERS together led to an increase in some development parameters in the plant, the interaction of all organic wastes with AMF species increased the total amount of phosphorus. As a result, it is seen that these agricultural wastes are promising in terms of both plant growth and promoting beneficial microorganism population in the soil. In this context, it is thought that recycling of agricultural wastes will be beneficial in terms of ensuring the sustainability of agricultural production as well as protecting soil and environmental health.