HATAY'DA (TÜRKİYE) UZUN DÖNEM SICAKLIK DEĞİŞKENLİĞİ VE GELECEĞE YÖNELİK ISINMA PROJEKSİYONLARI

Abstract

Bu çalışma, Hatay ilindeki uzun dönem sıcaklık değişkenliğini ve geleceğe yönelik iklim projeksiyonlarını incelemektedir. Çalışmanın amacı, homojenleştirilmiş gözlemsel veriler ile CMIP6 tabanlı iklim projeksiyonlarını birleştirerek geçmiş sıcaklık eğilimlerini değerlendirmek ve gelecekteki ısınma örüntülerini ortaya koymaktır. Antakya, Dörtyol ve İskenderun meteoroloji istasyonlarına ait 1940-2023 dönemini kapsayan yıllık sıcaklık verileri kalite kontrol süreçlerinden geçirilmiş, SNHT, Pettitt ve Buishand testleri kullanılarak homojenlikleri değerlendirilmiş ve seri bağımlılığın etkisini gidermek amacıyla Trend-Free Prewhitening (TFPW) yöntemi uygulanmıştır. Uzun dönem eğilimler Mann-Kendall testi ve Sen eğim tahmincisi ile analiz edilmiştir. Geleceğe yönelik sıcaklık projeksiyonları ise SSP2-4.5 ve SSP5-8.5 senaryoları altında CMIP6 verilerinden elde edilerek CBS ortamında değerlendirilmiştir. Bulgular, il genelinde belirgin bir ısınma eğiliminin bulunduğunu ve en güçlü artışların kıyıdaki İskenderun istasyonunda görüldüğünü ortaya koymaktadır. Günlük sıcaklık farkındaki azalma, gece sıcaklıklarındaki artışın daha belirgin olduğunu göstermektedir. Projeksiyonlar, her iki senaryoda da sıcaklıkların artacağını, ancak SSP5-8.5 senaryosunda ısınmanın daha güçlü olacağını göstermektedir. Sonuçlar, Hatay’da iklim değişikliğinin mekânsal olarak heterojen bir karakter taşıdığını ve topoğrafya ile denizellik etkilerinin sıcaklık dağılışını belirgin şekilde kontrol ettiğini ortaya koymaktadır.