Dayanıklı Şehirler İnşa Etmek: Peyzaj Mimarlığı Bağlamında Türkiye’nin 81 İlinin Deprem Dayanıklılık Endeksinin Karşılaştırılması

Abstract

Bu araştırmada, Türkiye’nin 81 ilinin karşılaştırmalı istatistiksel analizini yapmak için Peyzaj-Sismik Dayanıklılık Endeksi'nin (LSRI) geliştirilmesi ve uygulanması amaçlanmıştır. Yöntemde, kriterlerin göreceli önemini istatistiksel özelliklerine göre türeten CRITIC (Kriterler Arası Korelasyon Yoluyla Kriter Önemi) yöntemi ile TOPSIS (İdeal Çözüme Benzerliğe Göre Sıralama Tercihi Tekniği) yöntemini birleştiren bir Çok Kriterli Karar Analizi (ÇKKA) kullanılmıştır. Sismik Tehlike, Peyzaj Kırılganlığı ve Sosyo-Ekonomik Kırılganlık kriterlerinde toplanan yedi temel gösterge değerlendirilmiştir. Sonuçlar, 81 ilin istatistik temelli dayanıklılık sıralamasını oluşturmaktadır. Sonuçların k-ortalamalar kümelemesi, dört farklı risk tipolojisi belirlemektedir. Bunların en önemlileri, "Metropoliten Kırılgan Dayanıklılık" ve "Doğu Kronik Kırılganlığı" olarak tanımlanmıştır. LSRI, politika yapıcılarla peyzaj mimarları için yenilikçi bir analitik araç olarak işlev görmekte ve İl Afet Risk Azaltma Planlarını (İRAP'lar) değerlendirmek için nicel bir çerçeve sunmaktadır.