Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığında erken aterosklerozun öngörülmesinde trigliserid-glukoz indeksi ve diğer aterojenik indekslerin rolü

Abstract

Amaç Kardiyovasküler risk, non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH) olan bireylerde, esas olarak aterosklerozun erken gelişimi nedeniyle belirgin şekilde artmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı, trigliserid-glukoz (TyG) indeksi, aterojenik lipid belirteçleri ile bunların NAYKH’de prematür aterosklerozu saptamadaki etkinliği arasındaki ilişkiyi açıklığa kavuşturmaktır. Yöntem Bu retrospektif, kesitsel çalışmaya 80 NAYKH hastası ve 64 sağlıklı kontrol dahil edildi. Demografik, klinik ve biyokimyasal parametreler değerlendirildi. Prematür aterosklerozu tanımlamak için ortalama karotis intima-media kalınlığı (cIMT) ≥0,800 mm eşik değeri kullanıldı. Çeşitli aterojenik indeksler hesaplandı: Castelli risk indeksleri (CRI-1 ve CRI-2), aterojenik katsayı (AC), plazma aterojenik indeksi (AIP) ve TyG indeksi. Gruplar karşılaştırıldıktan sonra, bağımsız yordayıcılar tek değişkenli ve çok değişkenli lojistik regresyon ile belirlendi; tanısal etkinlik ise ROC (Receiver Operating Characteristics) analiziyle değerlendirildi. Tüm analizler SPSS 26.0 kullanılarak yapıldı. Bulgular Prematür ateroskleroz NAYKH grubunda daha sık görüldü (%33,8’e karşı %12,5; p=0,003). Çok değişkenli modellemede, TyG indeksi ve hiperlipidemi (HL), prematür aterosklerozun bağımsız belirleyicileri olarak saptandı. ROC analizi, TyG indeksinin 5,0 kesim değeriyle NAYKH’de prematür aterosklerozu öngörmede orta düzey ayırt edici güce sahip olduğunu gösterdi (duyarlılık %59,3; özgüllük %60,4; AUC=0,687; p=0,007). Sonuç NAYKH hastalarında, TyG indeksi ve hiperlipidemi prematür aterosklerozun bağımsız öngörücüleriydi. Buna karşılık, diğer aterojenik indeksler ve geleneksel kardiyovasküler risk faktörleri ile anlamlı bir ilişki bulunmadı.