Yarı Kurak Bölgelerde Hidroklimatik Değişkenliğe Karşı Bitki Örtüsünün Tepkisini Değerlendirme: NDVI–LST–GWL Etkileşimleri

Abstract

Bu çalışmada, 2001–2024 döneminde NDVI, EVI, NDWI, yüzey sıcaklığı (LST) ve yeraltı suyu seviyesi (GWL) arasındaki ilişkiler incelenmiştir. NDVI anomalileri artış göstermiş, özellikle 2015 sonrası daha belirgin pozitif sapmalar görülmüştür. NDVI–EVI arasında güçlü (r=0.84), NDWI–LST arasında ise güçlü negatif korelasyon (r=-0.90) bulunmuştur. NDVI–GWL ilişkisi zayıf kalmış (r=0.22, anomalilerde r=0.16). Doğrusal ve çoklu regresyon analizleri düşük açıklayıcılık göstermiş (R² max=0.049; çoklu regresyon %6.9). Durağanlık testinde NDVI anomalileri kalıcı, LST ve GWL ise durağan bulunmuştur. Granger testi NDVI–GWL arasında öngörücü ilişki göstermemiştir. Sonuçta bitki örtüsü dinamiklerinin esas olarak mevsimsel iklim döngülerinden etkilendiği, yeraltı suyunun küçük ama tutarlı katkı sunduğu, doğrusal korelasyonların sınırlı kaldığı ve yağış, toprak nemi, arazi kullanımı gibi faktörlerin doğrusal olmayan modellerle dahil edilmesi gerektiği ortaya konulmuştur.