Ekonomilerde Hizmetlerin Payı Gelişmişliğin Göstergesi midir?

Abstract

Ekonominin yapısal değişimi 17. Yüzyıldan bu yana iktisatçıların ilgisini çekmiştir. O dönemde ekonomik gelişme sürecinde, tarımsal faaliyetlerden, tarım dışı faaliyetlere doğru bir yönelim olduğu vurgulanmaktadır. Günümüz ekonomilerindeki değişim, farklı ve çok daha hızlı bir biçimde gözlenmektedir. Ekonomiler geliştikçe, üç ana sektörden yalnızca tarımın değil, sanayinin de payı azalırken, hizmetlerin payı çok hızlı artmaktadır. Bu açıdan, bu eğilim ekonomik gelişme sürecinin doğal sonucu ve gelişmişliğin bir göstergesi olarak algılanmaktadır. Ülke bazında bakıldığında da, hem gelişmiş ekonomiler, hem de gelişmekte olan ekonomilerde hizmetlerin payında artış yaşanırken, sanayinin payında önemli düşüşler yaşanmaktadır. Örneğin, Finlandiya, İsveç ve Letonya gibi Kuzey Avrupa ülkelerinin yanında Fransa, Hollanda ve Avusturya gibi Batı Avrupa ülkelerinin yanısıra, Arjantin, Brezilya ve Güney Afrika gibi gelişmekte olan ekonomilerde de benzer bir değişim gözlenmektedir. O halde, hizmetlerin ekonomideki payının artması bir gelişmişlik göstergesi olup olmadığının tartışılması önem kazanmaktadır. Bu açıdan, bu çalışmanın temel amacı, dünya genelinde gözlenen hizmetler pay artışının gelişmişliğin göstergesi olup olmadığı sorusuna yanıt aramaktır. Bu çerçevede sorunun yanıtı, başlangıcı 17.yy’a dayandırılabilecek ekonomik yapısal değişim literatürü ve iktisadi okulların konuya bakışları incelenerek, aranmaktadır.