Pandemi sonrası tüketici davranışlarındaki değişimin e-ticaret satışlarına etkisi: Bir uygulama örneği

Abstract

Bu araştırmada, COVID-19 pandemisi sonrasında tüketici davranışlarında meydana gelen değişimlerin e-ticaret kullanım düzeyi üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırma kapsamında veriler anket yöntemi ile 403 katılımcıdan elde edilmiş ve istatistiksel analiz teknikleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmada tüketici davranışlarındaki değişim, çevrim içi alışverişe yönelik tutum, e-ticaret platformlarına duyulan güven ve demografik değişkenler ile e-ticaret kullanım düzeyi arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, pandemi sonrası dönemde e-ticaret kullanımının devam ettiğini, ancak bu kullanımın pandemi sürecindeki zorunlu yapıdan çıkarak daha seçici ve çok boyutlu bir davranış haline dönüştüğünü göstermektedir. Tüketici davranışlarındaki değişim ile e-ticaret kullanım düzeyi arasında pozitif ancak zayıf düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Benzer şekilde çevrim içi alışverişe yönelik tutum ve e-ticaret platformlarına duyulan güven ile kullanım düzeyi arasındaki ilişkilerin de zayıf düzeyde olduğu belirlenmiştir. Demografik değişkenlere ilişkin bulgular, e-ticaret kullanımının cinsiyet, yaş ve gelir düzeyine göre farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Kadın katılımcıların e-ticaret kullanım düzeylerinin daha yüksek olduğu, genç ve orta yaş grubundaki bireylerin e-ticareti daha yoğun kullandığı ve gelir düzeyi arttıkça e-ticaret kullanımının da arttığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, pandemi sonrası tüketici davranışlarının tamamen değişmediği, ancak dönüşerek yeniden şekillendiği görülmektedir. Bu durum, e-ticaret kullanımının yalnızca pandemi etkisiyle değil, tüketici ihtiyaçları ve demografik faktörlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.This study examines the impact of changes in consumer behavior after the COVID-19 pandemic on the level of e-commerce usage. The data were collected from 403 participants through a survey method and analyzed using statistical techniques. The study analyzes the relationships between changes in consumer behavior, attitudes toward online shopping, trust in e-commerce platforms, and demographic variables with the level of e-commerce usage. The findings indicate that e-commerce usage continues in the post-pandemic period; however, this usage has transformed from a necessity-driven structure during the pandemic into a more selective and multidimensional behavior. A positive but weak relationship was found between changes in consumer behavior and the level of e-commerce usage. Similarly, the relationships between attitudes toward online shopping, trust in e-commerce platforms, and usage levels were also determined to be weak. Findings related to demographic variables reveal that e-commerce usage differs by gender, age, and income level. It was determined that female participants have higher levels of e-commerce usage, younger and middle-aged individuals use e-commerce more actively, and e-commerce usage increases as income level rises. In conclusion, consumer behavior in the post-pandemic period has not completely changed but has transformed and been reshaped. This indicates that e-commerce usage should be evaluated not only in terms of the pandemic effect but also in relation to consumer needs and demographic factors.