MEHMET AKİF ERSOY’UN ŞİİR DİLİ

Abstract

Sadece İstiklal Marşı’nın şairi olarak değil, aynı zamanda şiire getirdiği çeşitli yeniliklerle de Türk şiirinde müstesna bir yere sahip olan Mehmet Akif Ersoy, hemen her şair gibi beğendiği şairleri örnek alarak sanat yolcuğuna çıkmış, özgün bir edebî kimlik kazanınca başta mesnevi nazım şeklini manzum hikâyeye dönüştürmek ve aruz veznini Türkçeye mükemmel bir şekilde uygulamak olmak üzere Türk şiirine birçok yenilik getirmiştir. Yalnız şeklî yeniliklerle yetinmeyen şair, dil ve anlatım konusunda da çok önemli yeniliklere imza atmıştır. Bu sebeple kendi dönemi ve sonraki dönemlerde aydın, şair ve araştırmacıların ilgi odağı olmuş, en çok ilgi çeken yönlerinden biri de şiirlerinde kullandığı nevi şahsına münhasır dil olmuştur. Bu çalışmada şiirlerinde bireysel konulardan ziyade genellikle toplum yaşamını olumsuz etkileyen sosyal sorunları sade, akıcı ve anlaşılır bir dille işleyen Mehmet Akif Ersoy’un şiir dili mercek altına alınmıştır. Bunun için öncelikle şairin şiir dili üzerine yapılan araştırmalar bakış açıları ve mahiyetleri bakımından ele alınmış ve bu araştırmalarda yaşanan temel sorunlar ile şairin farklı dil kullanımlarının sebepleri üzerinde durulmuştur. Daha sonra sanat yaşamı ve edebî kişiliğinden hareketle şiirlerinde kullandığı dil, sanat yaşamına etkisiyle birlikte ele alınarak bütün yönleriyle değerlendirilmiştir. Ayrıca şairin Tanzimat’tan beri süregelen dilde sadeleşme faaliyetlerine bakışı hakkında bilgiler verilmiştir. Böylece şiirlerinde kullandığı dil, bütün yönleriyle ortaya konmaya, bu dilin kendi şiiri ve Türk şiirine katkısı belirlenmeye çalışılmış, dolayısıyla şairin ve şiirinin anlaşılmasına katkıda bulunmak amaçlanmıştır.