Dıenes'in dinamiklik ilkesine göre matematik öğretiminin tutum, motivasyon, kaygı ve temel psikolojik ihtiyaçlara etkisi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, Dienes'in dinamiklik ilkesine göre yapılandırılan matematik öğretiminin 8. sınıf öğrencilerinin matematik dersine yönelik tutum, motivasyon, kaygı düzeyleri ve temel psikolojik ihtiyaçlarına etkisini incelemektir. Araştırma, tek grup zaman serisi desenine göre yürütülmüştür. Çalışma grubu, Batman Merkez'de bulunan bir devlet ortaokulunda öğrenim gören toplam 51 sekizinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma sürecinde öğrencilere iki hafta boyunca ardışık ön ölçümler uygulanmış, ikinci ölçümün ardından Dienes'in dinamiklik ilkesine dayalı öğretim süreci başlatılmıştır. Uygulama tamamlandıktan sonra son iki ölçüm gerçekleştirilmiştir. Veriler, Matematik Tutum Ölçeği, motivasyonu ölçen Akademik Öz Düzenleme Ölçeği, Matematik Kaygı Ölçeği ve Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği aracılığıyla toplanmış; zaman serisi analizine uygun biçimde değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, uygulama sonrasında öğrencilerin temel psikolojik ihtiyaçlarının karşılanmışlık düzeylerinin hepsinde artış gözlenirken bu değişimlerden sadece yeterlilik ihtiyacında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma tespit edilmiştir. Buna bağlı olarak dışsal motivasyon türlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişim gözlenmezken içsel motivasyon düzeylerinde pozitif yönde artış gözlenmiştir. Benzer şekilde matematik kaygı düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş tespit edilmiştir. Bu bulgular temel psikolojik ihtiyaçların desteklenmesi ile matematiğe yönelik içsel motivasyonda artış ve kaygı seviyesinde azalış olacağı yönündeki literatür ile uyumludur. Diğer taraftan matematiğe yönelik tutumda azalma saptanmıştır. Bu azalmanın ise yeni bir öğrenme ortamına uyum sürecinin negatif etkisinden kaynaklanabileceği düşünülmektedir. Bu sonuçlar, Dienes'in dinamiklik ilkesi temelli öğretimin öğrencilerin duyuşsal özelliklerini olumlu yönde etkilediğini göstermektedir.

The aim of this study is to examine the effects of mathematics instruction structured according to Dienes' Principle of Dynamicity on 8th-grade students' attitudes toward mathematics, motivation, anxiety levels, and basic psychological needs. The research was conducted using a single-group time-series design. The study group consisted of a total of 51 eighth-grade students attending a public middle school located in the central district of Batman. During the research process, students were administered consecutive pre-tests over a two-week period. Following the second pre-test, the instructional process based on Dienes' Principle of Dynamicity was implemented. After the intervention was completed, two post-tests were conducted. Data were collected using the Mathematics Attitude Scale, the Academic Self-Regulation Scale to measure motivation, the Mathematics Anxiety Scale, and the Basic Psychological Needs Scale, and were analyzed in accordance with time-series analysis procedures. According to the findings, an overall increase was observed in the satisfaction levels of all basic psychological needs after the intervention; however, only the change in the need for competence was found to be statistically significant. Correspondingly, no statistically significant change was observed in external types of motivation, while intrinsic motivation levels showed a positive increase. Similarly, a statistically significant decrease was found in mathematics anxiety levels. These findings are consistent with the literature suggesting that supporting basic psychological needs enhances intrinsic motivation toward mathematics and reduces anxiety levels. On the other hand, a decrease was observed in students' attitudes toward mathematics. This decline is thought to be related to the negative impact of the adaptation process to a new learning environment. Overall, the results indicate that mathematics instruction based on Dienes' Principle of Dynamicity positively influences students' affective characteristics.