Kazakistan’ın örgün eğitim kurumlarında din eğitimi standartlarına ilişkin bir değerlendirme

Abstract

Dünya ülkelerinin büyük bir kısmında din ve devletin birbirinden ayrılması laiklik ilkesi çerçevesinde benimsenmiş ve her ülke kendi kültür, değer ve yargılarına göre laikliği faklı şekillerde uygulamaya koymuştur (Orazbay, 2013: 208). Bu bağlamda Kazakistan’da laikliğin uygulanması, Kazakların dini ve dünya görüşünü anlamak, gelenek, görenek, adet ve kültürünü oluşturan etmenlerin anlamını araştırmaktan geçer (Sayfunov, 2013: 218.). Dolayısıyla Kazakistan’da laiklik ilkesi, halkın öz kültür, gelenek, görenek ve dünya görüşüne göre şekillenmektedir. Dünyadaki gelişmeler Kazakistan’daki dinsel süreci denetleyen ve kontrol eden unsurlar ile din eğitim sistemini etkilemiş; bağımsızlığın ilk yıllarında kurulan Cumhurbaşkanı İdaresindeki Dini Kuruluşlar ve İlişkiler Konseyi 1997 yılında lağvedilmiştir. Bu dönemden sonra Bilgi ve Kamu İzni Bakanlığı, dini kurum ve kuruluşlarla koordinasyonunu sağlamak amacıyla yetkilendirilmiş bunun yanı sıra Dini Birliklerle İlişkiler Konseyi Sekretaryası kurulmuştur. Bununla birlikte 2005 yılında istenen neticeye ulaşılamadığından, Adalet Bakanlığına bağlı Din İşleri Komitesi kurularak; din devlet ilişkilerinin sistemli hale gelmesi için ilk adım atılmıştır. 2011 yılında önemli gelişmelerin yaşandığı görülmekte ve bu bağlamda; Din İşleri Ajansı kurulmuştur. Ayrıca Dini Faaliyetler ve Dini Kurumlar Kanunu çıkarılmış, dini kurum ve kuruluşlar ile devlet ilişkileri yeniden ele alınmıştır.