Siirt kentindeki yeşil alanların erişilebilirlik standartlarına uygunluk değerlendirmesi

Abstract

Kentsel açık-yeşil alanlar, toplumun farklı sosyal sınıf ve kültürlerden bireylerini bir araya getirerek insanların sosyalleştiği ve etkileşimde bulunduğu önemli kamusal mekanlardır. Ancak, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de engelli bireyler ve ailelerinin karşılaştığı olumsuz koşullar, temel sorunlardan biri olmaya devam etmektedir. Kentsel mekanların, çocuklar, yaşlılar ve özellikle engelli bireyler gibi toplumun tüm üyeleri için erişilebilir hale getirilmesi, sürdürülebilir ve kapsayıcı bir kentleşme anlayışının gereğidir. Bu nedenle, kentsel yeşil alanların tasarımı ve inşasında, bireylerin fiziksel engelleri göz önünde bulundurulmalı ve bu alanlar herkes için erişilebilir hale getirilmelidir. Görme ve bedensel engelli bireylerin yeşil alanlarda bağımsız ve aktif bir şekilde bulunmalarına engel teşkil eden fiziksel donatılar iyileştirilmelidir. Rampalar, yaya yolları, merdivenler ve açık alan standartları, erişilebilirlik açısından temel unsurlar arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, Siirt ilindeki Kızlar Tepesi ve Siirt Millet Bahçesi parklarının erişilebilirlik açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Değerlendirme, parkların mevcut durumunun evrensel erişilebilirlik standartlarıyla karşılaştırılması yoluyla yapılmış; özellikle rampalar, yaya yolları ve yeşil alanların fiziksel donanımları analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, engelli bireylerin bu alanları kullanımındaki kısıtlılıkları ortaya koymuş ve çözüm önerileri sunulmuştur. Sonuç olarak, her iki parkta da erişilebilirlik açısından önemli eksiklikler tespit edilmiştir. Kızlar Tepesi Parkı’nda yokuşlu yollar ve yetersiz oturma alanları gibi sorunlar öne çıkarken, Siirt Millet Bahçesi modern bir tasarıma sahip olmasına rağmen bazı bölgelerde iyileştirme gereksinimleri olduğu belirlenmiştir. Bu çalışma, yerel yönetimlere ve tasarımcılara, engelli bireylerin daha bağımsız bir şekilde bu alanlardan faydalanabilmelerini sağlamak amacıyla kapsayıcı ve erişilebilir park tasarımlarını önererek, daha adil ve erişilebilir yaşam alanları sunmayı hedeflemektedir.