Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarında Metinler Arasılık

Abstract

Metinler arasılık bir metnin bir baGka metinle iliGkili olduğunu tanımlayan bir kavramdır. Türkçe ders kitaplarında öğrencilerin metinler arası iliGki kurma becerilerini geliGtirmeye yönelik etkinlikler bulunmaktadır. Etkinliklerde öğrencilerden okudukları veya dinledikleri metinlerle daha önce okudukları metinler arasında iliGki kurmaları istenmektedir. Metinler arasılık etkinliklerinde öğrencilere metinlerin temaları, biçimleri, mesajları, bakıG açıları, yer, zaman ve kahramanlar gibi unsurları sorulmaktadır. Metinler arasılıkla ilgili sorular, öğrencilerin bilgiyi araGtırma, keGfetme, yorumlama ve zihinde yapılandırma becerilerini geliGtirmektedir.Metinler arası etkinlikler, öğrencilerin okuma kültürlerine katkı sağlamakla birlikte öğrencilerin okuma zevkini de geliGmektedir. Türkçe Dersi Öğretim Programı?nda metinler arasılıkla ilgili kazanımlar, dördüncü sınıfta baGlatılmakta ve sekizinci sınıfa kadar aralıksız devam etmektedir. Öğretim programında okuma ve yazma kazanımları metin içi, metin dıGı ve metinler arası okuma yoluyla anlam oluGturmayı sağlayacak Gekilde yapılandırılmıGtır. Türkçe ders kitaplarındaki metinler arasılıkla iliGkili etkinliklerinin ders programında belirlenen kazanımlarla uyumlu olup olmadıkları bir araGtırma konusudur. Bu çalıGmada ortaokul Türkçe ders kitaplarında yer alan metinler arası etkinliklerin hedef kazanımlarla iliGkisi değerlendirilmektedir. ÇalıGmanın temel amacı öğrencilerin okuma becerisini geliGtirmeye yönelik etkinliklerinin niteliğini ve niceliğini ortaya çıkarmaktır. Nitel araGtırma metodunun uygulandığı çalıGmada MEB yayınlarına ait (2018) ortaokul Türkçe ders kitapları incelenmektedir. AraGtırma sonucunda metinler arasılık etkinliklerinin sınıf seviyelerine göre arttırılması ve dördüncü sınıftan itibaren belirlenen kazanımların ve etkinliklerin daha alt sınıflardan itibaren belirlenmesi önerilmektedir.