4-6 Yaş Kur’an Kurslarında Yararlanılan Materyallerin Değer Öğretme Yaklaşımları Açısından İncelenmesi

Abstract

Bu araştırma, Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı 4-6 yaş grubu Kur'an kurslarında kullanılan eğitim materyallerindeki değerlerin analiz edilmesi ve bu değerlerin öğretiminde kullanılan yaklaşımların incelenmesini hedeflemektedir. Erken çocukluk dönemi, bireyin değerler sisteminin temelinin atıldığı, kritik bir evre olarak kabul edilmektedir. Bu dönemde kazanılan değerler, bireyin tüm yaşamı boyunca davranışlarını ve tercihlerini etkileyebilecek kalıcı izler bırakmaktadır. Ayrıca, ahlaki eğitim, bireyin kişilik ve karakter gelişiminde değerler eğitimini zorunlu kılmaktadır. Çocuklara değerlerin kazandırılmasında kullanılan materyaller, özellikle kitaplar, bu süreçte önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle, erken çocukluk döneminde kullanılan eğitim materyallerinin içeriği ve öğretim yaklaşımlarının incelenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu araştırma, Diyanet İşleri Başkanlığının 4-6 yaş Kur'an Kursu Etkinlik Kitabı ile sınırlandırılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş veri toplama aracı olarak doküman incelemesi ve literatür taraması kullanılmıştır. Veri analizinde ise içerik analizi yöntemi uygulanmıştır. Araştırma, beş bölümden oluşmaktadır: Giriş, yöntem, değer kavramı ve öğretim yaklaşımları ile bulgular ve yorumlar. Değer öğretim yaklaşımları arasında doğrudan öğretim (telkin), dolaylı öğretim (örtük program), değer açıklama, değer analizi, ahlaki muhakeme ve karakter eğitimi yaklaşımları ele alınmıştır. Bulgular ve yorumlar bölümünde, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın 4-6 Yaş Kur'an Kursu Etkinlik Kitabı'nda yer alan değerler analiz edilmiş ve öğretim yaklaşımları açısından değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda, materyallerin çoğunlukla doğrudan öğretim (telkin) yaklaşımıyla en az ise ahlaki muhakeme yaklaşımıyla hazırlandığı tespit edilmiştir. Bu durum, erken çocukluk döneminde değerler eğitiminde kullanılan materyallerin öğretim yaklaşımlarının çeşitliliği ve etkililiği açısından geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Özellikle ahlaki muhakeme gibi daha üst düzey düşünme becerilerini geliştirmeye yönelik yaklaşımların materyallerde daha fazla yer alması çocukların değerleri içselleştirmeleri ve kendi ahlaki yargılarını oluşturmaları açısından önem taşımaktadır. Bu araştırma, erken çocukluk döneminde değerler eğitiminde kullanılan materyallerin geliştirilmesi ve öğretim yaklaşımlarının belirlenmesinde önemli bir katkı sağlanması beklenmektedir.

This research aims to analyze the values conveyed in the educational materials used in Quran courses for the 4-6 age group affiliated with the Presidency of Religious Affairs and to examine the approaches used in teaching these values. Early childhood is considered a critical stage in which the foundations of an individual's value system are laid. The values acquired during this period leave lasting impressions that can influence an individual's behavior and preferences throughout their entire life. Furthermore, moral education necessitates values education in the development of an individual's personality and character. The materials used to instill values in children, especially books, play an important role in this process. Therefore, examining the content and teaching approaches of educational materials used in early childhood is of great importance. This research is limited to the 4–6-year-old Quran Course Activity Book of the Presidency of Religious Affairs. Qualitative research method was adopted in the research, and document review and literature review were used as data collection tools. Content analysis method was applied in data analysis. The research consists of five sections: Introduction, method, value concept and teaching approaches, findings, and interpretations. Among the value teaching approaches, direct teaching (persuasion), indirect teaching (hidden curriculum), value explanation, value analysis, moral reasoning, and character education approaches were examined. In the findings and interpretations section, the values included in the Presidency of Religious Affairs' 4–6-Year-Old Quran Course Activity Book were analyzed and evaluated in terms of teaching approaches. The evaluation revealed that the materials were mostly prepared using the direct teaching (persuasion) approach and, to a lesser extent, the moral reasoning approach. This highlights the need to develop the diversity and effectiveness of teaching approaches in materials used for values education in early childhood. In particular, the inclusion of more approaches aimed at developing higher-level thinking skills, such as moral reasoning, in the materials is important for children to internalize values and form their own moral judgments. This research is expected to make an important contribution to the development of materials used in values education in early childhood and the determination of teaching approaches.