KENTSEL SİT ALANLARINDA AÇIK VE YEŞİL ALAN TASARIMLARI: URLA KENTSEL SİT ALANI VE GEÇİŞ BÖLGESI ÜZERİNDEN BİR TARTIŞMA

Abstract

Kentsel sit alanları, yalnızca tarihî dokunun korunması değil, aynı zamanda kentsel yaşamın sürekliliğini sağlayan açık ve yeşil alanların korunması açısından da kritik öneme sahiptir. Ancak Türkiye’de koruma amaçlı imar planlarında kentsel açık ve yeşil alanlara dair açıklamaların çoğu zaman plan notlarında ya da plan açıklama raporlarında yer almadığı görülmektedir. Bu durum, koruma planlarının fiziksel koruma odaklı, peyzaj ve yaşam kalitesi boyutlarını dışlayan bir yaklaşım üretmesine yol açmaktadır. Bu çalışma, Urla kentsel sit alanı ve geçiş bölgesi üzerinden yapılan karşılaştırmalı bir analizle, kentsel sit alanlarında açık ve yeşil alan tasarımlarının planlama sürecindeki temsil biçimlerini tartışmaktadır. Çalışma kapsamında, Urla kentsel sit alanı ve geçiş bölgesine ait plan kararları, plan notları ve plan açıklama raporları incelenmiş; bu belgeler yerinde gözlem ve alan kullanımı analizleriyle desteklenmiştir. Bulgular, kentsel sit alanındaki açık ve yeşil alanların estetik, tarihî ve ekolojik nitelikleriyle ön plana çıktığını, buna karşın plan belgelerinde bu değerlerin sistematik biçimde yer almadığını göstermektedir. Çalışma sonucunda, koruma amaçlı imar planlarında kentsel açık ve yeşil alanlara ilişkin peyzaj ilkeleri ve planlama yaklaşımının plan notlarına ve raporlara dâhil edilmesi gerektiği önerilmektedir. Böylelikle koruma planlarının sadece yapısal koruma değil, mekânsal kalite ve kültürel süreklilik odaklı bir yaklaşıma evrilmesi amaçlanmaktadır.