Bitki gelişimini teşvik edici bakteri ve sıvı organik gübre uygulamalarının makarnalık buğdayın (triticum durum L.) ilk gelişim dönemi üzerine etkileri

Abstract

Bu araştırma farklı bakteri türleri ve menşeili sıvı gübrenin makarnalık buğdayın çimlenme ve fide gelişim üzerine etkilerini belirlemek suretiyle yapılmıştır. Deneme Siirt Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla bitkileri Bölümü laboratuvarında bitki yetiştirme kabininde 16 saat aydınlık 8 saat karanlık periyotta yetiştirilip ortam sıcaklığı ise deneme süresince 25±3 arasında tutulmuştur. Denemede kullanmış olduğumuz makarnalık buğday çeşidine sulama suyu ve bitkisel menşeili sıvı organik gübre (250, 500, 750 ml/100 su) uygulaması yapılmıştır. Uygulamalar karşılaştırıldığında; çıkış oranı, ortalama çıkış süresi, çıkış üniformitesi, fide güç indeksi, gövde uzunluğu, kök uzunluğu, gövde yaş ağırlığı, gövde kuru ağırlığı, parametreleri bakımından en yüksek değerler KF36B-Terribacillus goriensis + 250 ml bitkisel kaynaklı sıvı organik gübre/100 L su interaksiyonun da elde edilmiştir. Kök yaş ağırlığı parametresinde ise en yüksek değerler KF29B- Brevibacterium frigoritolerans + 500 ml bitkisel kaynaklı sıvı organik gübre/100 L su uygulamasında belirlenmiştir. Kök kuru ağırlığı açısından en yüksek değerler KF36B- Terribacillus goriensis + 500 ml bitkisel kaynaklı sıvı organik gübre/100 L su uygulamasında saptanmıştır. Gövde yaş / kök yaş oranı ile gövde kuru / kök kuru oranı parametreleri bakımından en yüksek değerler Kontrol + 500 ml bitkisel kaynaklı sıvı organik gübre/100 L su uygulamasında gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, farklı dozlarda uygulanan bitkisel kökenli sıvı organik gübreler ile bakteri kombinasyonlarının makarnalık buğdayın çimlenme ve fide gelişim döneminde incelenen birçok parametre üzerinde olumlu etkiler oluşturduğu belirlenmiştir. Araştırma bulguları doğrultusunda KF36B- Terribacillus goriensis + 250 ml bitkisel kaynaklı sıvı organik gübre/100 L su uygulaması, çoğu gelişim parametresi bakımından öne çıktığı değerlendirilmiştir.This research was conducted to determine the effects of different bacterial species and plant-derived liquid fertilizers on germination and seedling development of durum wheat. The experiment was carried out in a plant growing chamber at the Department of Field Crops, Faculty of Agriculture, Siirt University, with a 16-hour light-8-hour dark period, and the ambient temperature was maintained between 25±3°C throughout the experiment. The durum wheat variety used in the experiment was treated with irrigation water and plant-derived liquid organic fertilizer (250, 500, 750 ml/100 L water). When the applications were compared, the highest values in terms of emergence rate, average emergence time, emergence uniformity, seedling strength index, stem length, root length, stem fresh weight, and stem dry weight were obtained with the KF36B-Terribacillus goriensis + 250 ml plant-derived liquid organic fertilizer/100 L water interaction. In terms of root fresh weight, the highest values were determined in the KF29B- Brevibacterium frigoritolerans + 500 ml plant-derived liquid organic fertilizer/100 L water application. The highest values in terms of root dry weight were found in the KF36B- Terribacillus goriensis + 500 ml plant-derived liquid organic fertilizer/100 L water application. The highest values for stem fresh/root fresh ratio and stem dry/root dry ratio parameters were observed in the Control + 500 ml plant-derived liquid organic fertilizer/100 L water application. In conclusion, it was determined that combinations of plant-derived liquid organic fertilizers and bacteria applied at different doses had positive effects on many parameters examined during the germination and seedling development stages of durum wheat. Based on the research findings, the KF36B- Terribacillus goriensis + 250 ml plant-derived liquid organic fertilizer/100 L water application was evaluated as superior in terms of most developmental parameters.