Batı İttifakı ve Küresel Kapitalizm Sarmalında Türk Ekonomisi: Adnan Menderes Hükümetlerinin Ekonomi Politikaları

Abstract

Türkiye’de 1950’li yıllar siyasal liberalizmin yapısal temellerinin atıldığı savaş sonrası dönemin bir laboratuvarı mahiyetindedir. Genel itibarıyla çok partili yarışmacı siyasal düzen şeklinde tarif edilen bu dönemin dikkatlerden kaçan bir özelliği de demokratik Batı ülkeleriyle iktisadi alanda kurulan sıkı ilişkilere sahne olmasıdır. Liberal ekonomi düzeninin yerleştirilmeye çalışıldığı Demokrat Parti döneminin tek parti dönemiyle kıyaslandığında oldukça istisnai denilebilecek bir ekonomi politikasına yönelmesi, Türkiye’nin savaş sonrası dünyada kapitalist düzene eklemlenme çabalarını yansıtmaktadır. Bu çalışmada, Menderes hükümetlerinin ekonomi alanında takip ettiği iktisat politikalarının incelenmesi suretiyle döneme ilişkin bütünlüklü yorumlamalara gidilmeye çalışılmıştır. Dönemi konu alan monografik eserler, basın ve meclis zabıtları çalışmanın temel kaynaklarını oluşturmaktadır.

In Turkey, the 1950s was a laboratory for the post-war period, in which the structural foundations of political liberalism were laid. An overlooked feature of this period, which is generally described as a competitive multi-party political order, is that it witnessed close economic relations with democratic Western countries. The fact that the Democrat Party period, in which the liberal economic order was tried to be established, turned towards an economic policy that can be called quite exceptional when compared to the single-party period, reflects Turkey's efforts to articulate with the capitalist order in the post-war world. In this study, it has been tried to make a holistic interpretation of the period by examining the economic policies followed by the Menderes governments in the field of economy. Monographic works, press and parliamentary minutes about the period are the main sources of the study.