GÜMÜŞHANE İLİNE AİT DEMOGRAFİ, EKONOMİ VE EĞİTİM İSTATİSTİKLERİNİN ANALİZİ (1925-1928)

Abstract

XX. yüzyılın başlarında, savaş ve salgın hastalıklar nedeniyle yaşanılan ölümler ve göçler aracılığıyla nüfusta yaşanılan hareketlilik, Osmanlı Devleti’ nin demografik yapısında önemli değişikliklerin yaşanmasına neden oldu. Sözü edilen bu değişikliklerin ve mevcut yapının tespit edilememesi, Cumhuriyet yönetiminin sağlık, eğitim gibi birçok alanda politika ve strateji üretmesini engellemekteydi. Bu sorunu ortadan kaldırmak amacıyla 28 Ekim 1927 tarihinde Cumhuriyet Döneminin ilk nüfus sayımı gerçekleştirildi ve Türkiye ’nin nüfusu 13.648.270 olarak belirlendi. 1927 nüfus sayımından elde edilen verilere göre; Gümüşhane'nin Merkez nüfusu 2549, toplam nüfusu da 122.231 olarak tespit edildi. Yedi yaşın üstündeki nüfus dikkate alındığında; il genelindeki okuryazar oranı % 4,54 iken bu oran erkeklerde % 9,69; kadınlarda da % 0,37’ di. 1927 yılı içinde nüfus sayımına ek olarak sanayi ve tarım sayımı da yapıldı. Bu yıl içinde şehirde 164 iş yeri bulunmaktaydı. Şehirlerdeki mevcut bina türleri ve toplam sayılarının da belirlendiği 1927 sayımına göre; Gümüşhane genelinde; 99 okul, 394 cami, 35 resmi daire ve 6 hamamın da içinde bulunduğu toplam 21.445 adet bina bulunmaktaydı. Bu araştırmada; Devlet İstatistik Enstitüsü’nün yayımlamış olduğu 1927 yılı nüfus ve sanayi sayımı verileri ve Maarif Vekâleti tarafından aynı dönemde yayımlanmış olan eğitim istatistikleri Gümüşhane yerelinde incelendi ve tablolar aracılığıyla görsel sunumları yapıldı.