Çocuk edebiyatı açısından Aysel Gürmen`in yapıtlarındaki resimlerin dili

Abstract

Bu araştırmanın amacı, resimli çocuk öykü kitaplarında yer alan görselleri; resim ve metin arasındaki uyum, hedef okuyucuya uygunluk, dil ve zihinsel gelişime katkısı, aktarılan değerlerle ilişkisi ve psikolojik açıdan destekleyici özellikleri bakımından incelemektir. Literatürde görsel unsurların çocuk gelişimi üzerindeki etkisini ele alan çalışmalar bulunmakla birlikte, bu unsurları bütüncül ölçütlerle değerlendiren araştırmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı kapsamında doküman incelemesi tekniği ile yürütülmüştür. Çalışma kapsamında Aysel Gürmen'nin belirlenen on resimli çocuk öykü kitabı, literatüre dayalı ve uzman görüşleri doğrultusunda geliştirilen ölçütler aracılığıyla sistematik olarak analiz edilmiştir. Ölçütler; görsel ve metin ilişkisi, yaş düzeyine uygunluk, gelişimsel katkı, değer aktarımı ve psikolojik destekleyicilik boyutlarını kapsamaktadır. İncelenen eserlerin çoğunda görsellerin metni desteklediğini; çocukların dil gelişimini, soyut kavramları anlama becerilerini okur ve metin arasında etkileşimini güçlendirdiğini göstermektedir. Renk, sembol ve mekân kullanımı yoluyla empati ve paylaşma gibi değerlerin örtük biçimde aktarılabildiği belirlenmiştir. Bununla birlikte bazı eserlerde görsel yoğunluk ve anlatım sıralamasına bağlı sınırlılıklar tespit edilmiştir. Çalışma, resimli çocuk öykü kitaplarında kullanılan görsellerin çocukların bilişsel, dilsel ve duygusal gelişimini destekleyen önemli bir unsur olduğu gerçeğine vurguda bulunmakta ve elde edilen bulguların çocuk edebiyatı alanındaki uygulamalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.The aim of this research is to examine the visuals in illustrated children's storybooks in terms of the harmony between image and text, suitability for the target reader, contribution to language and cognitive development, relationship with the values conveyed, and psychologically supportive characteristics. While there are studies in the literature that address the impact of visual elements on child development, research that evaluates these elements with holistic criteria is limited. This study was conducted using the document analysis method within the scope of a qualitative research approach. In this study, ten illustrated children's storybooks by Aysel Gürmen were systematically analyzed using criteria developed based on the literature and expert opinions. The criteria include the relationship between visual and text, age appropriateness, developmental contribution, value transmission, and psychological support. The most works examined show that the visuals support the text; strengthening children's language development, their ability to understand abstract concepts, and the interaction between the reader and the text. It was determined that values such as empathy and sharing can be implicitly conveyed through the use of color, symbolism, and space. However, limitations related to visual density and narrative sequence were identified in some works. This study reveals that the illustrations used in picture books for children are an important element in supporting children's cognitive, linguistic, and emotional development, and it is believed that the findings will contribute to practices in the field of children's literature.