Osman Zeki Soyyiğit ve Şiirlerinin Tematik İncelemesi

Abstract

Dil, kültür ve ilmi koruyup nesilden nesile aktarma görevi gören Arap şiiri, bu hayatî niteliği sebebiyle Arap divanı olma hüviyetini elde etmiştir. Söz konusu kültürel rolünün yanında toplumsal ve siyasal önemli rollerde de oynayan Arap şiirinin bu manadaki en iyi örnekleri Osman Zeki Soyyiğit’in Arapça yazdığı şiirlerinde görülmüştür. Toplumda yaygınlık kazanan ahlakî bozulma, dinî duyarsızlık ve benmerkezci yaklaşımları hedef alan Soyyiğit, bu anlamdaki şiirleriyle sosyal duyarlılığı yüksek bir edebiyatçı olduğu görülmüştür. Uzun yıllar kanlı bir savaşa tutuşan komşu İran ve Irak’ın bu yaklaşımını eleştiren ve tarafları sorunlarını Kur’ân hükümleri ışığında barışçıl bir şekilde çözmeye çağıran Soyyiğit’in bu kapsamda söylediği şiirleri, siyasi sorunlara olan duyarlılığına açıkça işaret etmektedir. Kendisine işaret edildiği üzere sosyal ve siyasal duyarlılığı yüksek şiirler kaleme alan Soyyiğit’in diğer şiirlerine bakıldığında kendisinin başka temalarda da şiirler yazdığı görülmüştür. Nitekim ilgili şiirlerine -ait oldukları temalar anlamında- yakından bakıldığında her birinin farklı temalarda olduğu görülmüştür. Söz konusu temalar da daha çok klasik Arap şiirinin genel temaları olan gazel, medih, hiciv, fahr, mersiye, tasvîr ve hikmet şeklindeki temalardır. Bu temalarda oldukça edebî şiirler yazan Soyyiğit’in bu anlamdaki vukûfiyeti edebî çevrelerce büyük bir kabul görmüştür. Nitekim “Harrâbu’l-kader” adında tasvîr temalı bir şiiriyle katıldığı bir yarışmada birinciliği elde eden Soyyiğit’in diğer şiirlerinin de yüksek bir edebî hassasiyetle yazdığı görülmüştür. Kaleme alınan bu çalışmadaki amaç ismi Türk edebî çevrelerce çok fazla duyulmamış ancak Arap edebiyatına önemli katkıları olan Osman Zeki Soyyiğit gibi bir şahsiyeti Türk edebiyat çevrelerine kazandırmaktır. Akademik anlamda hakkında herhangi bir çalışma yapılmamış olan Soyyiğit’i konu alan bu makale çalışmamızda öncelikle Arap şiirine genel bir bakışın ardından Soyyiğit’in hayatına ve akabinde şiirlerinin tematik incelemesine değinilmiştir.