Lise Öğrencilerinin Dijital Bağımlılık ve İyi Oluş Düzeylerinin Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi / An Investigation of High School Students’Levels of Digital Addiction and Well-Being according to Some Variables

Abstract

Bu araştırmada, farklı lise türlerine devam eden öğrencilerin dijital bağımlılık ve iyi oluş düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeline dayalı olarak yürütülen bu araştırmada, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine devam eden 217 (%50.8) kız ve 210 (%49.2) erkek, toplamda 427 lise öğrencisi katılımcı olarak yer almıştır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Dijital Bağımlılık Ölçeği ve Ergenler İçin Beş Boyutlu İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans dağılımı, aritmetik ortalama, bağımsız örneklemler için t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, kız öğrencilerin ilişkililik düzeylerinin erkek öğrencilerden yüksek olduğu; erkeklerin ise oyun ve sosyal medya bağımlılık düzeylerinin kız öğrencilerden daha yüksek olduğu bulunmuştur. Okul türü açısından, Anadolu lisesi öğrencilerinin dijital bağımlılık ölçeğinin sosyal medya ve sosyal hayata etki puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Akademik başarının yükselmesi ile iyi oluş düzeyinin artttığı ve dijital bağımlılık düzeyinin azaldığı elde edilen diğer bir bulgudur. Son olarak, anne ve baba eğitim düzeyi yükseldikçe dijital bağımlılık düzeylerinin arttığı, sosyal medya kullanan ergenlerin iyi oluş ölçeğinin ilişkililik boyutunda daha yüksek puanlar aldıkları ve günlük 2 saate kadar sosyal medya kullanımının ergenlerde iyi oluşu arttırdığı ancak bu sürenin aşılması durumunda iyi oluşun azalmaya başladığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Sonuç olarak bu çalışmada dijital araç ve alanların kullanımının öğrenciler üzerinde meydana getireceği olası olumsuz etkilerin sosyodemografik özellikler ve dijital teknoloji kullanım süresine göre karşılaştırılması amaçlanmış ve bu doğrultuda öneriler sunulmuştur. Bu sonuçlar, dijital bağımlılığın önlenmesine yönelik politikaların geliştirilmesi ve doğru kullanımının teşvik edilmesi açısından önemlidir.