Okul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışları ile öğretmenlerin psikolojik dayanıklılıklarına ve mesleki bağlılıklarına yönelik algıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi

Abstract

Bu araştırma okul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışları ile öğretmenlerin psikolojik dayanıklılık ve mesleki bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Nicel ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülen çalışmada, veriler 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Şırnak'ta görev yapan 520 öğretmenden ölçekler aracılığıyla toplanmış; betimsel ve çıkarımsal istatistikler ile analiz edilmiştir. Bulgular; öğretmenlerin öğretimsel liderlik, psikolojik dayanıklılık ve mesleki bağlılık algılarının yüksek düzeyde olduğunu göstermektedir. Dayanıklılık düzeyi medeni durum ve okul kademesine göre; mesleki bağlılık ise (özellikle kariyer boyutunda) cinsiyet, kıdem ve yöneticiyle çalışma süresine göre anlamlı farklılıklar sergilemektedir. Korelasyon analizi, öğretimsel liderlik ile hem dayanıklılık hem de bağlılık arasında pozitif ve orta düzeyde ilişkiler olduğunu; regresyon analizi ise öğretimsel liderliğin her iki değişkeni de anlamlı düzeyde yordadığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak okul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışlarının öğretmenlerin psikolojik dayanıklılıklarını ve mesleki bağlılıklarını güçlendirmede önemli bir rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır.

This study examines the relationship between school principals' instructional leadership behaviors and teachers' psychological resilience and occupational commitment. Using a quantitative relational survey model, data were collected from 520 teachers in Şırnak during the 2024–2025 academic year via standardized scales and analyzed using descriptive and inferential statistics. Findings indicate that teachers perceive instructional leadership, psychological resilience, and occupational commitment at high levels. Resilience significantly varies by marital status and school level, while occupational commitment—particularly in the career dimension—differs based on gender, seniority, and tenure with the current administrator. Correlation analysis revealed positive, moderate relationships between instructional leadership and both resilience and commitment. Furthermore, regression analysis confirmed that instructional leadership significantly predicts both psychological resilience and occupational commitment. Overall the findings suggest that instructional leadership behaviors of school principals play an important role in strengthening teachers' psychological resilience and professional commitment.