K?wa al-Hadd?d and the al-Dirafs al-Kaviyan?, from Legend to History between the Arab and Persian Heritage

Abstract

The story of K?wa al-Hadd?d with King al-Dahh?k is one of the most important Iranian tales that originally belongs to the legendary era and bears many heroic characteristics and symbols and was mentioned by most of the Arab and Persian Islamic sources that talked about the history of the kings of Persia before Islam. Perhaps these sources are very similar in presenting the story of Kawa, with minor differences that do not affect its basic structure and narrative, and the reason is that they drew on the ancient history of the kings of Persia and their heroes, among them is the story of the hero Kawa, from one source likely to be the book "Khadaynamah", which was written in the Sassanid era in the Pahlavi Persian language, then translated into Arabic and from there into New Persian, and became a source of Persian history and the biographies of its kings. This article presents the imagination of this enthusiastic hero in the Arabic and Persian sources of history and literature and focuses on the two narrations of Gharar Akhbar al-Kuluk al-Persian by al-Thaalibi and the Shahnameh of al-Firdawsi. We also dealt with the story of the festival and its connection with the fall of al-Dahhak, and finally, we dealt with the imagination of the hero Kawa and his story in examples of modern Persian literature.

????? ???? ??????? ?? ????? ??????? ???? ??? ???????? ????????? ???? ????? ?? ????? ??? ?????? ?????????? ????? ?????? ?? ??????? ??????? ????????? ??? ?????? ???? ??????? ??????? ????????? ????????? ???? ?????? ?? ????? ???? ???? ??? ???????. ????? ??? ??????? ?????? ?????? ?? ??? ????? ???? ?? ???? ???????? ????? ?? ???? ?? ?????? ???????? ????????? ?????? ?? ???? ????? ??????? ?????? ????? ???? ????????? ??? ???? ????? ????? ????? ????? ?? ???? ???? ??????? ??? ???? "????????" ???? ????? ?? ????? ???????? ?????? ???????? ????????? ??? ????? ??? ??????? ????? ??? ???????? ???????? ????? ?????? ??????? ??????? ???? ?????. ???? ??? ??????? ???? ??? ????? ??????? ?? ????? ??????? ?????? ??????? ?????????? ?????? ??? ??????? ????? ????? ???? ?????? ????????? ?????????? ????????? ??? ?????? ??????? ???? ?????????? ?????????? ??? ????? ??? ?? ???? ??? ?????? ??? ????? ????????. ??? ?????? ????? ??? ???????? ???????? ????? ???????. ??????? ?????? ???? .????? ???? ??????? ?? ????? ?? ????? ??????? ??????

Kral ed-Dahhâk ile Demirci Kâve’nin hikâyesi aslında efsane dönemine ait olan İran hikâyelerinin en önemlilerindendir. Efsane, içerisinde kahramanlığa dair birçok özellik ve sembol içermektedir. Aslında bunlardan, İslâm öncesi İran kralları tarihini ele alan Müslüman Arap ve İran kaynaklarının çoğu da bahsetmektedir. Dolayısıyla Kâve hikâyesinin sunumunda bu kaynaklar arasında ciddi bir benzerlik söz konusudur. Her ne kadar bazı basit farklar bulunsa da bu farklar, anlatıların temel yapı ve sunumuna etki etmemektedir. Bunun sebebi bu anlatıların İran kral ve kahramanlarına dair kadîm tarihlerden besleniyor olmalarıdır. İşte bu anlatılardan birisi de Kahraman Kâve hikâyesidir. Bu konuda başvurulabilecek kaynaklardan birisi, Sâsânî devrinde Pehlevî Farsçası ile tedvîn edilmiş olan Hüdâyinâme adlı eserdir. Bu eser daha sonraları Arapçaya tercüme edilmiş, oradan da yeni Farsçaya aktarılmış ve İran tarihi ve Krallarının hayatlarına dair bir kaynak haline gelmiştir. Bu makale, hâmâse türünün bir örneği olan bu kahramanın (Kâve’nin) Arap ve İran edebiyat ve tarih kaynaklarındaki görünümünü sunmayı amaçlamaktadır. Bunu yaparken de es-Se‘âlibî’nin Ğureru Ahbâri Mulûki’l-Furs ve el-Firdevsî’nin Şâhnâme adlı eserlerini esas almaktadır. Çalışma aynı zamanda ed-Direfs el-Kâviyânî diye adlandırılan efsaneyi de ele almaktadır. İncelemenin bu kısmı, eserin Kâve tarafından ortaya konulmasından Müslüman Arapların eline geçene kadar olan dönemi ele almaktadır. Aynı şekilde çalışma, Mihrican bayramı ve bununla ed-Dahhâk’ın düşüşü arasındaki irtibatı da incelemektedir. Son olarak makalede Kahraman Kâve’nin modern İran edebiyatında nasıl göründüğüne dair bir fikir vermesi açısından bir örnek sunulmaktadır.