Diyarbakır Ekolojik Koşullarında Farklı Ekim Zamanı ve Ekim Sıklığının Nohut (Cicer arietinum L.)’un Bazı Tarımsal Özelliklerine Etkisi

Abstract

Bu çalışma, 1995-96 ve 1996-97 vejetasyon yıllarında Diyarbakır ekolojik koşullarında yürütülmüştür. Araştırmada, Diyar-95 nohut çeşidi kullanılmıştır. Çalışmada, 5 farklı ekim zamanı (15 Kasım, 15 Aralık, 15 Ocak, 15 Şubat ve 15 Mart) ve 5 farklı ekim sıklığı (22.2, 27.7, 33.3, 38.8 ve 44.4 bitki m-2)’nın Diyar-95 nohut çeşidinin bazı tarımsal özellikleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Araştırmada denemeler, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre dört tekrarlamalı olarak kurulmuş olup; ekim zamanları ana parsellere, ekim sıklıkları ise alt parsellere yerleştirilmiştir. İki yıllık ortalamalara göre, farklı ekim zamanlarına ait bitki başına verim 6.81-13.65 g, bitkide bakla sayısı 16.77-28.56 adet bitki-1, bitkide tane sayısı 14.83-29.00 adet bitki-1, baklada tane sayısı 0.89-1.03 adet bakla-1, biyolojik verim 229.7-444.4 kg da-1, hasat indeksi % 47.58-49.82 ve 100 tane ağırlığı 39.08-41.78 g arasında; farklı ekim sıklıklarına ait bitki başına verim 9.00-13.19 g, bitkide bakla sayısı 19.18-28.36 adet bitki-1, bitkide tane sayısı 18.25-27.90 adet bitki-1, baklada tane sayısı 0.94-0.99 adet bakla-1, biyolojik verim 307.4-400.9 kg da-1, hasat indeksi % 47.48-49.75 ve 100 tane ağırlığı 40.03-41.73 g arasında değiştiği saptanmıştır. İki yıllık çalışma sonucunda, Diyar-95 nohut çeşidinin Diyarbakır ekolojik koşullarında kışlık olarak ekilebileceği ve sıraya ekim yapılacak ise m2’ye 44.4 bitki düşecek şekilde ekim yapılmasının uygun olacağı kanısına varılmıştır.This study was carried out in Diyarbakır ecological conditions in 1995-96 and 1996-97 vegetation years. Diyar-95 chickpea variety was used in the study. In the study, the effects of 5 different sowing times (November 15, December 15, January 15, February 15 and March 15) and 5 different sowing frequency (22.2, 27.7, 33.3, 38.8 and 44.4 plant m-2) on some agricultural properties of Diyar-95 chickpea variety were investigated. The experiment was established with four replications according to the Divided Plots in Random Blocks. In the experiment, sowing times were placed into main parcels and sowing frequencies into sub-parcels. According to the two-year averages, yield per plant for different sowing times was found between 6.81-13.65 g, number of pod was between 16.77-28.56 plant-1, number of seeds per plant was between 14.83-29.00, number of seeds per pod was between 0.89-1.03, biological yield was between 229.7-444.4 kg da-1, harvest index was between 47.58-49.82% and 100 seed weight was between 39.08-41.78 g. For different sowing densities, yield per plant was between 9.00-13.19 g, number of pods per plant was between 19.18-28.36, number of seeds per plant was between 18.25-27.90, number of seeds per pod was between 0.94-0.99, biological yield was between 307.4-400.9 kg da-1, harvest index was between 47.48-49.75% and 100 seed weight was found between 40.03-41.73 g. As a result of the two-year study, it was concluded that Diyar-95 chickpea variety can be cultivated in winter in Diyarbakır ecological conditions and planting with a density of 44.4 plants per square meter would be appropriate for cultivation.